Blog

  • Abanyamigabane ba RNIT Bishimiye Uburyo bw’ Ikoranabuhanga Bwashyizweho

    Abanyamigabane ba RNIT Bishimiye Uburyo bw’ Ikoranabuhanga Bwashyizweho

    Abanyamuryango b’ikigega RNIT Iterambere Fund ndetse n’abandi bifuza ku kigana bashyiriweho uburyo bworoshye bwo kwiyandikisha no kubitsa ukoresheje telephone yawe.

    Muna Rusange y’ abanyamuryangoba RNIT, yabaye tariki 31 Werurwe, hamuritswe uburyo bushya abasanzwe bizigamira mu kigega RNIT Iterambere Fund bazajya bakore ariko n’abashaka ku kigana bakaba babukoresha igihe bashaka kwiyandikisha cyangwa kwizigamira mu kigega RNIT Iterambere Fund. Nuburyo bwahujwe na mobile money aho ukanda *589# ubundi ugakurikiza amabwiriza. Waba ukoresha telephone zino zigezwe cyangwa iya amatushi hose biremera nta kibazo.

    Bamwe mu banyamuryango bitabiriye iyi Nama rusange bavuga ubu buryo bworoshye kurusha ubwari buriho mbere dore ko umuturuge wo hasi atashoboraga kuba yamenya ngo n’ ibiki, kubera hari harimo ikoranabuhanga ry’inshi ariko ubu ntakibazo buri muntu wese ya kwizigamira mu kigega RNIT Iterambere Fund.

    Mutangana Godeliva, n’umuturage wo mu ntara y’ Iburasirazuba akaba avuga ko ikigega RNIT gifitiye umuturage akamaro kuko inyungu y’ubwizigame batanga ku mwaka ihanitse kurusha ibindi bigega akaba arinaho ahera asaba ubuyobozi bw’ RNIT kwegera abayobozi bo munzego zibanze mu gushyira mu bikorwa ubukangurambaga bwo gushishikariza abaturage kugana ikigega RNIT Iterambere Fund kuko byafasha gutera imbere nkuko izina ryacyo ribivuga.

    Joseph Sibomana yizigamira mu kigega RNIT aho adawema ku vuga ko ushaka kugira ejo hazaza heza ntahandi wa kizigamira Atari muri RNIT kuko ukutinda kwaka gusubizwa amafaranga yawe ninako inyungu igenda yiyongera kandi ukaba nta handi wasanga inyungu irenze iyo batanga.

    Yagize Ati. “Ni njiye mu kigega RNIT mfite intego y’imyaka 5 ko nzahita ngura ikibanza ariko mu mwaka 2 gusa n’izigamira mu kigega RNIT Iterambere Fund nari maze kugera kwiyo ntego nari nihaye ngira n’amahirwe ikibanza ntacyo gihita kiboneka nsaba amafaranga ndayahabwa kandi neza.”

    Dr. Nzabonikuza Joseph, Umuyobozi w’inama ya’bahagarariye abizigamira mu kigega RNIT Iterambere Fund, avuga ko nkuhagarariye abizigamira ashimishwa nuko abizigamira iyo basabye gusubizwa ubwizigame bwabo babuhabwa neza ntangorane.

    Dr. Joseph Nzabonikuzo Ati. “Iyo umuntu yatse ubwizigame bwe ikigega kikamugoboka biradushimisha kuko wa muntu niba yagize ikibazo kihutirwa ntago abagifashe umwenda ahubwo akoresha ubwizigame bwe kandi akabona n’inyungu ishimishije.”

    Dr. Gatera S. Jonathan, Umuyobozi mukuru wa RNIT Iterambere Fund

    Umuyobozi mukuru wa RNIT Iterambere Fund, Dr. Gatera S. Jonathan avugako niba uwizigamiye abasha gusubizwa ubwizigame bwe agahabwa n’inyungu maze ubundi byose akabibona bivuze ngo, umusaruro muri RNIT uhagaze neza.

    Dr. Sebagabo Jonathan Gatera yagize Ati. “Dore hari umushoramari wakuyemo Miliyari 2.6, ariko atubwira ko vuba azagaruka agashyiramo menshi kurusha ayo yarafatimo.”

    RNIT ni ikigega cya Leta cyatangiye mu mwaka wa 2016, aho inyungu ku mwaka bungukiraga abazigimiye yari 9.77, none ubu inyungu ikaba yarageze kuri 11.42 mu mwaka wa 2022.

    Ubu muntu wese wifuza kwizigamira yabikora ahereye ku mafaranga 2000Frw gusa.

    By: Bertrand M.

  • Inyungu y’ Ikigega RNIT Iterambere Fund Yazamutse Ku kigero cya 53% mu mwaka wa 2023

    Inyungu y’ Ikigega RNIT Iterambere Fund Yazamutse Ku kigero cya 53% mu mwaka wa 2023

    Miliyari 3 na miliyoni 494,623,091 nizo ziyongereye mu kigega RNIT mu mwaka wa 2023 zivuye kuri Miliyari 2,209,399,091 mu mwaka wa 2022.

    Ibi byatangajwe mu nama rusange y’Abanyamuryango b’ikigega RNIT Iterambere Fund, Isanzwe iba Buri mwaka.

    Bamwe mu banyamuryango bitabiriye iyi Nama rusange bavuga bishimira inyungu Ikigega RNIT gitanga kuko iri hejuru cyane kurusha inyungu y’ibindi bigega Kandi Bavugako amafaranga Yabo babitsamo umutekano wayo uba wizewe.

    Sebagabo Gatera Jonathan, Ni Umuyobozi mukuru wa RNIT Iterambere Fund, avugako inyungu yiyongere Ku kigero gihagije kuburyo Abashoramari barenga bihumbi 7 biyongereye mu kigega RNIT.


    Gatera S. Jonathan yagize Ati. “Turashimira Abanyarwanda bitabiriye kuko umwaka ushize uretse kuba twarungutse amafaranga twunungutse Abanyamuryango bashya , kuko twari dufite abashoramari Ibihumbi 12 ariko Bagera Ku bihumbi 20, urumva ko rero aribyo kwishimira ndetse no gushimira Abanyamuryango muri rusange”.

    Gatera S Jonathan, akomeza avugako kubera ubwiyongere bw’abashoramari byatumye Umutungo w’ Ikigega RNIT Iterambere fund wiyongera uva kuri Miliyari 28 ugera kuri Miliyari 41.
    Umuyobozi mukuru wa RNIT Iterambere fund yasoje agira Ati. “Hari abantu basaba ko basubizwa amafaranga yabo, umubare wabo ukaba wariyongereye ariko icyiza gihari nuko amafaranga yabo bayasubizwa Kandi Ku Gihe, Aho Kugeza Ubu tumaze gutanga agera kuri Miliyari 2.5.

    Kuva Ikigega RNIT Iterambere Fund cyatangita kimaze kwa Kira Umutungo w’amafaranga akababaka Miliyari 50.

    By: Munyazikwiye Christian

  • Ishyaka PL Ryanzuye ko Bazamamaza Umukandida wa RPF Inkotanyi

    Ishyaka PL Ryanzuye ko Bazamamaza Umukandida wa RPF Inkotanyi

    Ishyaka PL, Riharanira Ukwishyira Ukizana kwa buri Muntu ryemeje bidasubirwaho ko mu matora ateganyijwe muri Kanama bazashyigikira Nyakubahwa Perezida Paul kagame nk’umukadida wabo ku mwanya w’umukuru w’igihugu.


    Ibi byemejwe na Perezida w’ Ishyaka PL Nyakubahwa Donathile Mukabarisa, mu nama y’igihugu yabaye tariki 24 Werurwe 2024.

    Nyakubahwa Donathile Mukabarisa Perezida w’ishyaka PL yavuzeko abarwanashyaka bose bemeje ko Nyakubahwa Paul Kagame bazamushygikira mu matora y’umukuru bagendeye kubyiza amaze kugeza Ku banyarwanda haba Ari mu mutekano usesuye no mw’iterambere kuva igihe yabohoreye u Rwanda.

    Nyakubahwa Mukabarisa Donathile yakomeje agira Ati. “Twafashe igihe gihagije cyo kureba ninde mukandida urebeye kuyobora u Rwanda nuko tugendeye kubikorwa bya Nyakubahwa Perezida Paul kagame wo mw’ishyaka rya FPR inkotanyi, twamubonyemo ubushobozi bwo kuba yakomeza kuyobora u Rwanda kubera iterambere n’umtekano amaze Kugeza ku banyarwanda.

    Iyi Nama yasojwe no kungurana Ibitekerezo mu banyamuryango harimo nka gahunda y’ imorongo migari ikubiye muri gahunda ya politike y’ishyaka PL 2024 – 2029, Hanatangwa Ubutumwa bujyanye no kwibuka kunshuro ya 30 Jenoside yakorewe abatutsi mu 1994.

    By: Imena

  • Umutungo w’ikigega RNIT Iterambere Fund wageze kuri Miliyari 41Frw

    Umutungo w’ikigega RNIT Iterambere Fund wageze kuri Miliyari 41Frw

    Ubuyobozi bw’Ikigega RNIT Iterambere Fund bwatangaje ko ubwizigame bw’abanyamigabane bacyo bwageze kuri miliyari zirenga 41 Frw mu 2023, buvuye kuri miliyari zisaga 28 Frw bwariho mu 2022.

    Ibi byatangarijwe mu nama rusange y’abanyamigabane b’iki kigega ku wa 28 Werurwe 2024, aho bagaragarijwe ko mu mwaka ushize ko cyungutse 3.494.623.091 Frw avuye kuri 2.209.399.923 Frw mu 2022 bivuze ko inyungu yazamutse ku kigero cya 53%.

    Umuyobozi Mukuru wa RNIT Iterambre Fund, Gatera Jonathan Sebagabo, yagaragaje ko ikigega kigenda cyunguka n’umubare w’abizigamira ukagenda urushaho kuzamuka.

    Yagize ati “Twungutse mu buryo bw’ikigega, twunguka mu buryo bw’abashoramari bashya, mu mwaka wa 2023 twungutse abashoramari bagera ku bihumbi birindwi biyongereye, ni umubare utubutse kuba twaravuye ku bihumbi 12 ariko uyu munsi tumaze kurenga ibihumbi 20.”

    Yagaragaje ko uretse kuba baragize inyungu yisumbuye ugereranyije n’umwaka ushize, hanabonetse umubare munini w’abasabaga gusubizwa ku mafaranga bashyizemo kuburyo hatanzwe arenga miliyari 2,5 Frw.

    Ati “Ikindi navuga ni uko n’abantu bamwe basaba gusubizwa amafaranga, umubare wabaye munini, ariko amahirwe ni uko bose bayabonye kandi ku gihe gikwiriye…Kuva ikigega cyatangira umutungo tumaze kwakira mu kigega urasaga gato miliyari 50, ubariyemo ayo dufite ubu ngubu n’amaze kugenda asubizwa abantu.”

    Umwaka ushize inyungu muri iki kigega yageze kuri 11,55% ariko Ubuyobozi bwavuze ko hifuzwa ko yagera kuri 12% mu mwaka utaha kandi ko ari ibintu bishoboka.

    Umuyobozi w’Akanama gahagarariye Abashoramari, Dr Joseph Nzabonikuza, yashimye uburyo imari bashora mu Iterambere Fund igenda yunguka umunsi ku wundi.

    Ati “Twishimiye cyane y’uko inyungu yazamutse mu buryo bugaragara mu gihe cy’umwaka umwe. Umwaka ushize yari 11,42%, uyu mwaka turangije zikaba zarageze kuri 11,55% kandi mbibutse ko nta musoro itangirwa. Twishimiye kandi ko amafaranga ashyirwa mu kigega yiyongereye n’abashoramari bakiyongera.”

    Yagaragaje ko bagiye gutangira gukoresha ikoranabuhanga rizajya ryorohereza abifuza gushora imari mu kigega, gukurikirana uko imari yabo ihagaze bitabasabye kuva aho bari, asaba n’abatarayoboka ikigega kandi bifuza gushora amafaranga abyara inyungu ko bakiyoboka.

    Kugeza ubu Ikigega RNIT Iterambere Fund cyahisemo gushora imari mu mpapuro mpeshamwenda za Leta kandi rizana inyungu nini.

    Umuyobozi Mukuru wa RNIT Iterambere Fund, Gatera Jonathan Sebagabo yerekanye ko ubwizigami bwo muri icyo kigega bwageze kuri miliyari 41 Frw

    Umuyobozi w’Akanama gahagarariye Abashoramari, Dr Joseph Nzabonikuza, yashimye uko umutungo wabo ugenda wiyongera

  • Ababyeyi Barasabwa kwita Ku Isuku y’Abana Yo Mu Kanwa

    Ababyeyi Barasabwa kwita Ku Isuku y’Abana Yo Mu Kanwa

    Tariki 24 Werurwe 2024 mu karere ka Kamonyi habereye gikorwa cyo kwizihiza umunsi mpuzamahanga wahariwe ubuzima bwo mu Kanwa.
    Itsanganyamatsiko yuyu mwaka igira iti ‘Mu Kanwa Hazima, Umubiri Muzima’.

    Bamwe mu bitabiriye uyu munsi ndetse banapimwe indwara zo mu kanwa bavuga ko bahawe inama zinyuranye bityo bakaba bagiye kongera uburyo bajyaga bakoramo isuku yo mu Kanwa.

    Uwingeneye Solange wiga ibijyanye no kubaga amenyo muri Kaminuza y’u Rwanda avuga ko kubufatanye na RBC hamwe n’ abanyeshuri ba kaminuza y’u Rwanda, bari mugikorwa cyo kwigisha abaturage ihuriro riri hagati y’ubuzima bwo mu kanwa n’ubuzima bw’umubiri busanzwe mu rwego rwo kugira ubuzima bwiza.

    Akomeza Avuga ko ntiba udakoresha iminota hagati 2-3 usukura amenyo Yawe ntacyo ubukoze Kandi ukabikora Byiza mugitondo na nimugoroba Nyuma yo gufata amafunguro.

    Yasoje aburira abakoresha agati basukura amenyo ko atari Byiza kuko bishobora kubaviramo kurwara ishinya.

    Umukozi muri SOS ufite inshingano zo gufasha abana bato kugira ubuzima bwiza bwo mu kanwa MUKABAHIRE Beatha, avuga ko abana bagera kuri 46% by’abana bafite ibibazo by’amenyo.


    MUKABAHIRE Beatha Ati. “Ibigo bigera kuri 13 byahano mu Rwanda twakozemo ubushakashatsi twasanze 46% by’abana bafite ibibazo bitutuka Ku isuku Nye yo mukanwa, kubera izo mpamvu turasaba ababye kwita Ku isuku yo mu Kanwa y’abana.”
    Asoza Avuga ko umwana atangira gukorerwa isuku yo mu Kanwa agitangira Kumera amenyo.

    By: Uwamaliya Florence

  • Nyabugogo: Amarira Niyose Kubashofeli Bakwa Amafaranga Nuwigeze Gufungirwa Kwiba Imodoka

    Nyabugogo: Amarira Niyose Kubashofeli Bakwa Amafaranga Nuwigeze Gufungirwa Kwiba Imodoka

    Abashofeli bakoresha gare ya nyabugogo Bavugako bakwa amafaranga nabo ubwabo batazi impamvu yayo.


    Ubwo twaganiraga na bamwe mubashofeli baparika muri gare ya nyabugogo Kumbogamizi bagenda bahora nazo iyo bari mu kazi, abenshi Bagiye bagaruka Ku kibazo cyuko iyo barimo gusohoka muri gare bakwa amafaranga Aho imodoka ntoya (twegerane) itanga 1500frw naho kwasiteri (coaster) igatanga Ibihumbi bibiri (2000frw).

    Aba bashofeli ntibifujeko amazina yabo yatangazwa Kugirango uwitwa Manchester Arinawe ufate ayo mafaranga atabirenza.

    Twagerageje kuvugisha Manchester Ku murongo wa téléphone Kugirango aduhe bwino Ku mafaranga yakwa abashofeli maze nawe agira Ati. “Iyo imodoka ipakiye abagenzi muri gare ibigomba guhemba umukozi wa gare kandi Amafaranga twaka abashofeli bayatanga Ku bwende bwabo.’
    Ubwo Manchester yabazwaga Aho aya mafaranga ajya nicyo akoreshwa yavuze ko atabizi neza ahubwo ko azagenzura maze akabona kutubwira.

    Uwitwa Patrick niwe usoresha aya mafaranga muri gare ya nyabugogo maze ubundi akayageza kuri sebuja ariwe Manchester.
    Ubwo twamubazaga impamvu yaka abantu amafaranga ntabahe agapapuro nyemeza bwishyu (receipt) yavuze ko ibyo ntakintu yabivugaho kuko Ariryo tegeko yahawe na sebuja kandi amafaranga atajya ayashyira Ku mufuka we yose ayatanga uko yakabaye.

    Nyuma yo kuvugisha uyu musoresha twagize amatsiko yo kumenya niba iki kibazo cya mafaranga yakwa bano bashofeli cyaba kizwi cyangwa se niba bikorwa m’uburyo bwemewe.
    Ako kanya twahise dushaka umukozi wa RURA nawe utashatse ko twatangaza amazina ye kubw’umutekano we avuga ko iki kibazo arubwa mbere acyumvise Kandi ko agiye kugikurikirana.

    Kurubu Ikibazo gihari yewe giteye inkeke bano bashofeli bakwa amafaranga nuyu bakunze kwita Manchester ariko amazina ye yanyayo akaba yitwa Byamurangwa Alias Fred nuko yigeze gukurikiranwaho icyaha cyo kwiba I modoka ndetse akanafungwa igihe yakoranaga na kompanyi ishinzwe gutwara abantu n’ibintu ya RFTC, ariko Ubu bakaba batazi ukuntu yaje kugarurwa mu kazi yewe ntibabwirwe n’impamvu ifatika yo kwishyura aya mafaranga.

    Mugukomeze tugana imuzi kino kibazo, ubutaha tuzagerageza kuvugisha bamwe mubanyamuryango ba RFTC tumble Kuko niba Uyu Byamurangwa Alias Fred bakunze kwita Manchester niba akiri umukozi wabo niba Kandi Aribyo bagasobanura neza Aho ayamafaranga ajyanwa nicyo akoreshwa.

    By: Imena.

  • Ibintu 10 Bikwiye Gutuma Urya Tungurusumu Buri Munsi

    Ibintu 10 Bikwiye Gutuma Urya Tungurusumu Buri Munsi

    Waruziko Tungurusumu igira akamaro kanini mukuringa indwara zitandukanye.

    Tungurusumu benshi bayikoresha nk’ikirungo mu gihe bari gutunganya amafunguro atandukanye.

    Benshi usanga amafunguro yabo bakunze kuyategura arimo tungurusumu mu buryo bwo kuyojyerera uburyohe no kuyahumuza neza gusa ariko ntibaba baziko bari no kurya umuti ndetse n’intungamuribi nyinshi ziyigize.

    Abahanga bavugako tungurusumu imaze imyaka myinshi ikoreshwa nk’umuti hakaba hari n’ibihugu bo bayirya ari mbisi nku buhinde ndetse na misiri.

    Tungurusumu ifite akamaro gakomeye cyane kuko uyikoresha bimuha ubudahangarwa bw’umubiri ndetse bigafasha umubiri gukumira indwara mbere yuko zizahaza ingingo z’umubiri.

    Tungurusumu irinda umuntu uyirya virusi y’ibicurane ikunze kwibasira abantu mu gihe cyubukonje ikazahaza abatari bacye ndetse bamwe bakananirwa no gukora, bityo rero umuntu urya tungurusumu ntago azahazwa niyi virusi.

    Tungurusumu ishobora kugabanya isukari mu maraso cyane cyane kubantu barwaye ndwara ya diyabete yubwoko bwa kabiri iyi ndwara izahaza abatari bacye iterwa nokuba igipimo cy’isukari cyazamutse, sibyo gusa kandi tungurusumu izwiho no  kugabanya ndetse igashyira ku murongo umuvuduko ukabije cyane w’amaraso.

    Tungurusumu ikora cyane mugihe cyigogora ndetse kubantu bakunda kujyira ikibazo cya constipation ikababera umuti.

    nimba ujyira ikibazo cya constipation abahanga bavugako kurya tungurusumu bizagufasha kutojyera kugira constipation.

     Tungurusumu ni nziza cyane mukurinda amaraso koyakwimfundika ibyo bika kurinda kurwara zimwe mundwara nka stroke ndetse niz’umutima kuko umuntu urya tungurusumu imyorohereza imitsi mugukwirakwiza amaraso mu mubiri.

    Tungurusumu kandi ni nziza cyane mukugabanya ibinure byo m’ubwoko bwa koresitorali bishobora gupfukirana umutima no kubuza imitsi itwara amaraso uko bikwiye.

    Tungurusumu ni nziza kubana bakiri bato b’imyaka 6 kuko bakunze guhura n’indwara ziterwa nubukonje iyo afashe tungurusumu mbisi mu gihe afungura bimurinda kuzahazawa nazo.

    Impugucye zivugako kurya tungurusumu mbisi aribyo byiza kurushaho gusa no kuyiteka nabyo ni byiza ku bantu badakunda guhecyenya imbisi bitewe nuko umuhumuro wayo utagushira mukanywa, Gusa nanone ntago byemewe kurenza 2 mu gihe urimo gufungura.

    Nubwo tungurusumu ari nziza ariko hari abatemerewe kuyirya urugero nk’ Abana bato bari munsi yimyaka 2, Umugore utwite, umubyeyi Wonsan,, umuntu urwaye ibisebe ndetse n’urwaye igifu.

    Yanditswe na Diane Uwanyirigira

  • Rwanda: Hitegwe Izihe Ngamba Nshya Zo Guhashya Ruswa.

    Rwanda: Hitegwe Izihe Ngamba Nshya Zo Guhashya Ruswa.

    Transparency International Rwanda kubufatanye na Ministeri y’Ubutabera n’Urwego rw’Umuvunyi n’abandi bafatanyabikorwa bahuriye mu nama yarigamije kurebera hamwe politike yo kurwanya Ruswa irimo itegurwa isimbura politike yarisanzwe iriho yo muri 2012.

    Umuyobozi Nshingwabikorwa wa Transparency International Rwanda, Mupiganyi Appollinaire Avuga ko kuva mu mwaka wa 2012 kugeza ubu hari haciye igihe kinini, kuko habayemo impinduka nyinshi muri gahunda yo gukumira no kurwanya Ruswa nki itegeko rishya ryagiyeho muri 2018 kandi n’uburyo Ruswa yarimeze muri 2012 ubu ntago ariko ikimeze.

    Umuyobozi Nshingwabikorwa wa Transparency International Rwanda, Mupiganyi Appollinaire

    Akomeza avuga ko urebye uko ruswa yatangwaga mbere atariko igitangwa kurubu kuko abarya ruswa basigaye bakoresha andi mayeri atandukanye naya mbere.

    Appollinaire Mupiganyi Ati. “Muriki gihe ikoranabuhanga ririmo rizamuka ntago abantu bakigendana amafaranga mu ntoki bivuze ngo na ruswa nayo ntago igitangwa mu buryo twari tumenyereye ahubwo ubu nayo isigaye itangwa mu buryo bw’ikoranabuhanga niyo mpanvu hagomba kujyaho politike yo Gukumira no kurwanya Ruswa Ijyanye n’igihe tugezemo”.

    Mbonera Théophile ni Umunyamabanga uhoraho muri Minisiteri y’Ubutabera Avuga ko kuba hari gutekerezwa guhinda amategeko agenga kurwanya no gukumira ruswa bitavuzeko ayarariho agiye kuvanwaho Burundi ahubwo ko arukongeramo ibindi kugirango y’amategeko abahamye koko kandi ajyanye n’igihe.

    Mbonera Théophile, Umunyamabanga uhoraho muri Minisiteri y’Ubutabera

    Mbonera theophile Ati. “Hari ibyaha bishya bigenda biza bikazana na ruswa maze ruswa nayo ikagira amasura agenda ahindagurika bityo rero bikaba bisaba ko byanze bikunze hafatwa izindi ngamba nshya zituma ayo masura mashya ya ruswa atarazwi abonerwe ingamba zigamije kuyarwanya.”

    Impinduka zabaye mw’itegeko rishinzwe kurwanya no gukumira ruswa ryavuguruwe harimo kuba kurubu Mu Rwanda icyaha cya ruswa kidasaza ndetse no kunyereza umutungo wa Leta nacyo ubu kikaba ar’icyaha gifatwa nka ruswa.

    By: Bertrand Munyazikwiye