Blog

  • Umuvugizi wa Vatican n’umwungirije beguye bitunguranye

    Umuvugizi wa Vatican n’umwungirije beguye bitunguranye

    Umuvugizi wa Vatican n’umwungirije kuri iyi mirimo beguye bitunguranye kuri uyu bwa Mbere tariki 31 Ukuboza 2018.

    Ubwegure bw’Umunyamerika Greg Burke n’Umunya-Espagne, Paloma Garcia Ovejero, bwatangajwe muri iki gitondo mu itangazo ryasohowe n’ubuyobozi bw’i Vatican.

    Ibiro ntaramakuru Reuters byatangaje ko nta mpamvu izwi yatumye aba bombi begura.

    Ubwegure bwabo buje nyuma y’ibyumweru bibiri Papa Francis, ashyizeho umunyamakuru w’Umutaliyani usanzwe ari n’inshuti ye, Andrea Torniella, wahawe inshingano zo kuba umuyobozi w’ishami ry’itumanaho i Vatican.

    Burke yagize ati “Paloma nanjye tweguye, ntituzaba turi mu nshingano guhera kuwa 1 Mutarama. Nyuma y’iki gihe cyo kuva mu ishami ry’itumanaho rya Vatican, turumva ari umwanya mwiza wo kuba Papa yashyiraho itsinda rishya”.

    Burke w’imyaka 59 yahoze ari umunyamakuru wa Fox News, i Roma, akaba yarahawe imirimo i Vatican mu 2012, ari umujyanama w’umunyamabanga wa leta wa Vatican, mu 2016 agirwa umuvugizi.

    Ovejero w’imyaka 43 yahoze ari umunyamakuru wa Radio yo muri Espagne, COPE, akaba yari umwe mu bagore bakomeye cyane i Vatican.

    Vatican yatangaje ko Umunyamakuru w’Umutaliyani, Alessandro Gisotti, w’inshuti ya Tornielli, azaba umuvugizi w’agateganyo.

  • Sudani: Abanyamakuru mu Myigaragambyo yo Kweguza Perezida

    Sudani: Abanyamakuru mu Myigaragambyo yo Kweguza Perezida

    Muri Sudani, abanyamakuru batangiye imyigaragambyo izamara iminsi itatu mu rwego rwo kwifatanya n’abaturage bamaze icyumweru nabo bigaragambya basaba ko Perezida Omar al-Bashir yegura.

    Bwa mbere kuva imyigaragambyo itangiye ku italiki ya 19 y’uku kwezi kwa 12 umwaka wa 2018, rubanda ntibagiye mu mihanda uyu munsi. Umuryango uharanira uburenganzira bwa muntu Amnesty International yatangaje kuwa kabiri ko polisi yishe abaturage 37 mu bari mu myigaragambyo.

    Perezida Bashir avuga ko abajya kwigaragambya ari abagambanyi n’abacanshuro, ariko na none ko yiteguye kuvugurura inzego z’ubukungu bw’igihugu. Mu byateye imyigaragambyo harimo izamurwa ry’ibiciro by’ibiribwa.

  • Rajoelina yahigitse Ravalomanana, atorerwa kuyobora Madagascar mu majwi y’agateganyo

    Rajoelina yahigitse Ravalomanana, atorerwa kuyobora Madagascar mu majwi y’agateganyo

    Komisiyo y’Igihugu y’Amatora muri Madagascar yatangaje kuri uyu wa 27 Ukuboza 2018 amajwi y’agateganyo y’abahatanira kuyobora igihugu agaragaza ko Andry Rajoelina ari imbere na 55,66% mu gihe Marc Ravalomanana afite 44,34%.

    Andry Rajoelina w’imyaka 44 yarushije Marc Ravalomanana ufite 69 amajwi 525 984 mu matora ya kamarampaka.

    Natorwa azaba abaye Perezida wa gatandatu wa Madagascar. Azatangira inshingano ze ku wa 25 Mutarama 2019.

    Urukiko Rukuru rushinzwe Itegeko Nshinga muri Madagascar rufite iminsi icyenda ngo rutangaze burundu uwegukanye intsinzi.

    Ravalomanana yahakanye ibyavuye mu matora avuga ko “yarimo ubujura”, ndetse mu ntangiriro z’icyumweru yasabye abarwanashyaka be gukomeza guhagarara ku majwi yabo.

    Uguhangana kwa bombi gufite umuzi mu 2009. Rajoelina wari Meya wa Antananarivo yayoboye ubukangurambaga bwo kurwanya Ravalomanana kugeza avuye ku butegetsi. Aba bombi ntibemerewe kwiyamamaza mu matora yo mu 2013.

    Andry Nirina Rajoelina yayoboye Madagascar (2009–2014) naho Marc Ravalomanana yicaye ku ntebe y’ubuyobozi mu 2002–2009.

    Indorerezi z’Umuryango w’Ibihugu by’i Burayi (EU) zatangaje ko amatora yabaye mu mucyo.

    Umuyobozi w’Itsinda ry’Indorerezi za EU, Cristian Preda, mu cyumweru gishize yavuze ko ‘‘Nta bujura twabonye. Buri wese ashinja undi ubujura ariko nta gihamya ihari. Ni ibirego ariko bidafite ibimenyetso. Twababwiye kubijyana mu butabera.’’

    Icyiciro cya mbere cy’amatora cyabaye mu Ugushyingo 2018 cyasojwe nta mukandida ubonye amajwi amwemerera kuba Perezida wa Madagascar kuko Rajoelina yabonye 39.23 %, Ravalomanana agira 35.35%.

  • RDC:Kwimura amatora byabaye imbarutso  y’imyigaragambyo

    RDC:Kwimura amatora byabaye imbarutso y’imyigaragambyo

    Imyigaragambyo yatangiye mu Mijyi ya Beni na Goma muri Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo nyuma y’umunsi umwe amatora yimuwe.

    Kuri uyu wa Gatatu tariki 26 Ukuboza, Komisiyo y’Amatora muri RDC yatangaje ko amatora mu Mujyi wa Beni n’Umujyi wa Butembo, mu Ntara ya Kivu y’Amajyaruguru hamwe na Yumbi, mu Ntara ya Mai-Ndombe yimuriwe muri Werurwe umwaka utaha aho kuba tariki 30 Ukuboza 2018 nk’ahandi hose mu gihugu.

    Utwo duce amatora yahagaritswemo nitwo dufatwa nk’ibirindiro by’abatavuga rumwe na Leta ya Joseph Kabila.

    Ingabo na Polisi muri Beni na Goma kuri uyu wa Kane zazindutse zihanganye n’abigaragambya, basaba ko amatora abera rimwe n’ahandi.

    Komisiyo y’Amatora yatangaje ko isubitse ayo matora kubera icyorezo cya Ebola muri Beni na Butembo n’umutekano muke muri Yumbi.

    Abigaragambya muri Beni bari bafite amabendera ya RDC, batwitse amapine basaba ko bakomorerwa bagatorera rimwe n’abandi.

    Umwe mu baturage bo muri Beni, Giscard Yere yabwiye Reuters dukesha iyi nkuru ko batatanyijwe n’inzego z’umutekano zabarasheho bashaka kwinjira mu biro bya Komisiyo y’Amatora ndetse n’ibya Meya.

    I Goma ho abigaragambya biganjemo urubyiruko bazindutse ahagana saa kumi n’imwe zo kuri uyu wa Kane mu gace kazwi nka Majengo, bafunga imihanda.

    Amaduka menshi muri iyo mijyi yombi ntabwo yafunguye imiryango.

    Imyigaragambyo ishobora no gukwira hirya no hino mu gihugu kuko hari abanyapolitiki batavuga rumwe na Leta bakomeje kugaragaza ko badashyigikiye iyimurwa ry’amatora.

    Hari n’abagaragaje impungenge z’icyo amatora yo muri Wrurwe azaba asobanuye mu gihe ibyavuye mu matora ya Perezida bizatangazwa muri Mutarama 2019, akaba ari nabwo Perezida mushya azarahira.

    Amatora yo gusimbura Kabila umaze imyaka 17 ku butegetsi aracyarimo urujijo. Umukandida ushyigikiwe na Kabila, Ramazani Emmanuel Shadary, ahanganye n’abandi 20 barimo ibikomerezwa muri politiki y’icyo gihugu bitavuga rumwe n’ubutegetsi nka Felix Tshisekedi na Martin Fayulu.

  • Robertinho yasinye amasezerano y’amezi 6 ahabwa inshingano zikomeye

    Robertinho yasinye amasezerano y’amezi 6 ahabwa inshingano zikomeye

    Umutoza Roberto Oliveira Goncalves do Carmo yamaze gushyira umukono ku masezerano y’imyaka 6 atoza Rayon Sports ahabwa inshingano zikomeye zirimo kwegukana ibikombe 2, birimo icya Shampiyona n’icy’Amahoro.

    Kuri uyu wa Kane tariki 27 Ukuboza 2018, saa 13:20, nibwo Robertinho n’umuhagarariye Alexis bahuye n’ubuyobozi bwa Rayon Sports basinya amasezerano y’amezi 6 ndetse azajya ahembwa akayabo k’ibihumbi 4,500 by’amadolari ku kwezi.

    Aya masezerano ya Robertinho azasozwa tariki 4 Nyakanga 2019, aje nyuma y’aho ku munsi w’ejo byavugwaga ko uyu mutoza yatandukanye n’iyi kipe kubera umushahara w’umurengera yasabaga yaje kugabanya mu masaha y’umugoroba.

    Robertinho yasabye Rayon Sports ko bitarenze iki cyumweru yashakirwa abatoza babiri bamwungirije bo kumufasha, barimo umutoza wungirije n’umutoza w’abanyezamu.

  • Sudani: Impirimbanyi zafunze imbuga za guverinoma zisaga 200

    Sudani: Impirimbanyi zafunze imbuga za guverinoma zisaga 200

    Impirimbanyi mu gihugu cya Sudani ziravuga ko imbuga za internet zisaga 200 za guverinoma zahagaritswe n’agatsiko k’abantu batazwi mu rwego rwo kwihimura ku bugizi bwa nabi guverinoma yakoreye abigaragambya.

    Biravugwa ko imbuga z’ingenzi za guverinoma, iz’uturere n’intara ndetse n’iz’ibigo bitandukanye bya leta mu gitondo cyo kuri uyu wa Gatatu zitari zirimo gufunguka ndetse mu ijoro ryakeye byari bikabije. Itsinda ry’abatavuga rumwe n’ubutegetsi ryitwa ‘Sudan Change Now’ rikaba rivuga ko mu mbuga zahagaritswe harimo n’izatangaga serivisi za guverinoma z’uburyo bwo kwishyura hifashishijwe ikoranabuhanga.

    Itangazo ryashyizwe ahagaragara n’agatsiko kabashije gufunga izi mbuga, rivuga ko ibi byakozwe kubera ko hari ikintu kitari kugenda neza na gato muri guverinoma ya Sudani. Bati: “Ntidushobora kwihanganira akarengane, ubusumbane no guhakana uburenganzira bw’abaturage.”

    Iri tsinda rikaba ryavuze ko ibi ryakoreye Guverinoma ya Sudani bije bikurikira raporo nyinshi za facebook, Whatsapp n’izindi mbuga nkoranyambaga nazo zahagaritswe kubera imyigaragambyo yamagana guverinoma nk’uko iyi nkuru dukesha Africatimes ikomeza ivuga.

    Abigaragambya muri Sudani bakomeje kwigabiza imihanda basaba iherezo ry’ubutegetsi bwa Perezida Omar Al-Bashir, aho kuri iki Cyumweru gishize bateye ingoro ya perezida. Byibuze abantu 37 bari maze kwicwa n’abashinzwe umutekano kuri uyu wa Mbere ushize nk’uko byemezwa na Amnesty International.

    Iri tsinda mu kwihimura kuri guverinoma ngo rikaba ryarafunze imbuga zayo zigera kuri 260 rivuga ko Guverinoma irimo irabuza uburenganzira bwo gutangaza icyo umuntu ashaka, ndetse irimo iragenzura uko internet ikoreshwa, bakavuga ko leta irimo irahana abaturage ibaziza ibitekerezo byabo.

  • RDC: Zimwe mu ntara amatora ya Perezida yasubitswe kugeza muri Werurwe 2019

    RDC: Zimwe mu ntara amatora ya Perezida yasubitswe kugeza muri Werurwe 2019

    Komisiyo y’amatora muri Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (RDC), CENI, yatangaje ko mu bice birimo umutekano muke amatora atazaba ku wa 30 Ukuboza 2018 nk’uko byari byitezwe, ahubwo yimuriwe muri Werurwe 2019.

    CENI (la commission électorale nationale indépendante) yaciye ibintu mu cyumweru gishize ubwo yatangazaga ko amatora ya Perezida usimbura Kabila ku butegetsi yagombaga kuba ku wa 23 Ukuboza yimuriwe ku wa 30 Ukuboza 2018 kubera impamvu zinyuranye,yatangaje ko mu bice bya RDC bitekanye,nta kabuza amatora azaba taliki ya 30 Ukuboza uyu mwaka, ariko mu bindi bice umutekano ukemangwa amatora azaba muri Werurwe 2019.

    CENI yasohoye itangazo rigira riti ”Amatora mu turere twa Beni, umujyi wa Beni n’umujyi wa Butembo, mu ntara ya Kivu y’Amajyaruguru (mu burasirazuba) hamwe na Yumbi, mu ntara ya Mai-Ndombe (mu majyepfo ashyira iburengerazuba), yari ateganyijwe ku wa 30 Ukuboza 2018, yimuriwe muri Werurwe 2019 akazagenga n’ingengabihe yihariye.”

    CENI yakuyeho impungenge ku bavugaga ku kibazo cy’ibikoresho bitaragera mu duce tuzaberamo amatora,yemeza ko izifashisha indege mu gukwirakwiza ibikoresho kubera ubunini bwa RDC.

     

     

  • Iperereza ku ihanurwa ry’indege ya Habyarimana ryahagaritswe burundu

    Iperereza ku ihanurwa ry’indege ya Habyarimana ryahagaritswe burundu

    Guverinoma y’u Rwanda yatangaje ko abacamanza Jean Marc Herbaut na Nathalie Poux bahagaritse burundu ibijyanye n’iperereza ku ihanurwa ry’indege yari itwaye uwahoze ari  perezida w’u Rwanda  Habyarimana Juvenal  ryo ku wa 6 Mata 1994,nyuma yo gushakisha ibimenyetso bikabura.

    Ni itangazo Guverinoma y’u Rwanda yanyujije ku rubuga rwa Twitter ku mugoroba wo kuri uyu wa Mbere tariki 24 Ukuboza 2018.

    Iri perereza ku ihanurwa ry’indege ya perezida Habyarimana rihagaritswe burundu nyuma y’imyaka isaga 20 hashakiswa ababa baragibizemo uruhari.

    Kuva muri 2004 abacamanza b’Abafaransa bagiye bakora uko bashoboye bakagereka ihanurwa ry’indege ya Habyarimana ku buyobozi bw’ingabo zari iza RPA zabohoye igihugu zikanahagarika Jenoside yakorewe Abatutsi, bikaba byaragiye bizana agatotsi mu mubano w’ibihugu byombi.

    Aba bacamanza b’Abafaransa kandi bakomeje gushyira mu majwi abayobozi bakuru b’u Rwanda kugeza ubwo muri 2006 abagera ku icyenda batangiye gukurikiranwa .

    Gusa raporo n’ubuhamya butandukanye kuri iri perereza ntibyahwemye kunyomoza imvugo n’ibyifuzo by’u Bufaransa byo gusebya ubuyobozi bw’u Rwanda, byerekana ko indege yahanuwe n’intagondwa z’abahutu zitishimiye ko Habyarimana yasinye amasezerano yo gusangira ubutegetsi n’abandi Banyarwanda by’umwihariko FPR-Inkotanyi.

    Minisitiri w’ububanyi n’amahanga akaba n’umuvugizi wa Guverinoma Dr Richard Sezibera ari mu bacyeje uyu mwanzuro, aho yagaragaje ko Leta y’u Rwanda yishimiye iki cyemezo kuko ririya perereza riri mu byabangamiraga ubutabera ku bijyanye na Jenoside yakorewe Abatutsi muri Mata 1994.

    Yagize ati “Twishimiye cyane iki cyemezo kije kirangiza igerageza rimaze imyaka 20 ryabangamiye ubutabera ku birebana na Jenoside yakorewe Abatutsi.”

  • RDC: Abasirikare 5 bakomerekeye mu mpanukaa y’indege i Beni

    RDC: Abasirikare 5 bakomerekeye mu mpanukaa y’indege i Beni

    Abasirikare cumi na batanu, barakomeretse bikomeye ejo kuwa mbere igihe indege yo mu bwoko bwa Antonov ikoreye impanuka irimo irururuka i Beni mu Uburasirazuba bwa Republika iharanira demokarasi ya Kongo, nkuko abategetsi ba gisirikare babitangaje.

    Iyo ndege yari itwaye abagenzi 68 hamwe n’abakozi bayo bane.

    Lieutenant Somwe Mulimbi, ushinzwe umutekano ku kibuga cy’indege cy’i Beni yavuze ko nta n’umwe wapfuye, ariko ko 15 bakomeretse bikomeye, kandi bose ari abasirikare ba FARDC,igisirikare cya leta.

    Umuvugizi w’igisirikare muri iyo ntara, Capitaine Make Hazukai, yavuze ko iyo ndege yataye umuhanda wayo igihe yarimo kururuka.

    Ku musi wa kane, iyindi ndege yo mu bwoko bwa Antonov yari itwaye ibikoresho by’amatora nayo yakoze impanuka hafi y’umurwa mukuru Kinshasa, abantu batandatu bahasiga ubuzima.

  • Inteko Ishinga Amategeko Yasheshwe muri Israyeli

    Inteko Ishinga Amategeko Yasheshwe muri Israyeli

    Muri Israeli uyu munsi minisitiri w’intebe Benjamin Netanyahu yasheshe inteko ishinga amategeko itararangiza manda yayo nk’uko byari biteganijwe mu 2019. Amatora y’indi nteko ishinga amategeko azaba mu kwezi kwa kane gutaha.

    Icyemezo cya Netanyahu cyatewe n’iyegura rya minisitiri w’ingabo Avigdor Lieberman mu kwezi gushize. Yahise akura n’abadepite b’ishyaka rye mu rugaga rw’imitwe ya politiki ishyigikiye guverinoma ya Netanyahu. Bityo iyi guverinoma ibura umubare uhagije w’abadepite bashobora kwemeza amategeko.

    Banjamin Netanyahu afite icyizere cyo gutsinda amatora ataha. Aramutse koko atowe, yaba abaye minisitiri w’intebe wa Israeli wa mbere umaze igihe kirekire ku butegetsi. Gusa rero, ashobora kujyanwa imbere y’inkiko. Polisi yasabye umucamanza mukuru w’igihugu kumushyikiriza umucamanza. Imushinja ibyaha bya ruswa ,gusa Netanyahu arabihakana.

    Gusesa inteko ishinga amategeko itararangiza manda no gukoresha amatora yihuse byabaye nk’umuco muri Israeli. Nk’uko ikigo ntaramakuru  Associated Press cyo muri Amerika kibisobanura, guverinoma iheruka manda yose yuzuye  mu 1988. Icyo gihe, minisitiri w’intebe yari Yitzhak Shamir.

    Biterwa n’uko nta shyaka na rimwe rijya ryegukana intebe z’ubwiganze, bityo iribaye irya mbere mu matora rigakenera irindi cyangwa ayandi bifatanya gutegeka. Iyo bananiranwe, inteko ishinga amategeko iraseswa, guverinoma nayo ikegura, abaturage bagasubira mu matora.