Blog

  • En France, l’inscription de l’IVG dans la Constitution loin d’être acquise

    Emmanuel Macron president France

    Le président de la République a annoncé mercredi son intention de présenter un projet de loi permettant d’inscrire dans la Constitution la liberté pour les femmes de recourir à l’interruption volontaire de grossesse. Pour autant, les modalités de cette inscription laissent présager une révision constitutionnelle très hypothétique.

    Emmanuel Macron voulait sans doute marquer les esprits pour faire un peu oublier la contestation contre sa réforme des retraites. Le président de la République a annoncé, mercredi 8 mars, à l’occasion de la Journée internationale des droits des femmes et d’un hommage rendu à l’avocate féministe Gisèle Halimi, son intention d’inscrire l’interruption volontaire de grossesse (IVG) dans la Constitution française.

    “Les avancées issues des débats parlementaires (…) permettront, je

    by IMENA

  • U.Bufaransa Abagore bariye karungu mumyigambyo izamuka ry’imyaka yapasiyo

     

    Ikivunge cy’abaturage hirya no hino mu Bufaransa, kuri uyu wa Kabiri cyazindukiye mu mihanda mu myigaragambyo ibaye ku nshuro ya gatandatu, bamagana gahunda ya Perezida Emmanuel Macron wo kuzamura imyaka y’ikiruhuko cy’izabukuru.

    Iyi myigaragambyo yagaragaye nk’ikimenyetso cy’uko abadashyigikiye ayo mavugurura bakomeje kwiyongera kandi bakaba bagwiriyemo abagore.

    Mu murwa mukuru Paris, abateguye imyigaragambyo bavuze ko hahuriye abagera ku bihumbi 500.

    Muri iyi myigaragambyo bamwe mu bagore intero yabo yari uko badahembwa neza, bigatuma amafaranga ya pansiyo yabo aba make.

    Ikindi ni uko abenshi bakora akazi kagoye, bagakora mu masaha mabi by’umwihariko mu kazi ko kwita ku bana n’abageze mu zabukuru. Bavugaga ko noneho kuba bagiye gusabwa gukora igihe kirekire kurushaho, byongera ibitutsi ku mvune.

    Guverinoma ivuga ko kongera imyaka y’ikiruhuko cy’izabukuru ikava kuri 62 ikagera kuri 64 ari ugushimangira ubutajegajega muri gahunda ya pansiyo, muri iki gihe imibare y’abantu ihindagurika.

    Nyamara amahuriro y’abakozi avuga ko izo ngamba zibogamye kuko zagira ingaruka ku bakozi bafite ubumenyi buke batangira akazi hakiri kare, ndetse n’abagore nk’uko France24 ibivuga.

    Ihuriro ry’abakozi mu Bufaransa (CGT), ku wa Mbere ryatangaje ko riteganya imyigaragambyo ku wa 7 Werurwe izahagarika ubuzima bw’igihugu.

    Abadepite bo mu Bufaransa bemeje umushinga w’itegeko ugamije kuzamura imyaka yo kujya mu kiruhuko cy’izabukuru tariki 18 Gashyantare mu 2023, nyuma y’impaka ndende zari zimaze igihe zihanganisha abadepite; kuri ubu ukomeje kugirwaho impaka muri Sena.

    Perezida w’u Bufaransa, Emmanuel Macron, avuga ko uyu mushinga w’itegeko ugamije kuzamura igihe abantu bamara bakorera igihugu n’amafaranga igihugu cyatangaga ku bageze mu kiruhuko cy’izabukuru.


    BY; IMENA
  • ASFM 2023 In A Meeting Which Has Participated In 400 People From 40 Countries With Object Of FORENSIC SCIENCE TO HARMONIZE EVIDENCE IN AFRICA

    ASFM 2023 In A Meeting Which Has Participated In 400 People From 40 Countries With Object Of FORENSIC SCIENCE TO HARMONIZE EVIDENCE IN AFRICA

    Dr. Nteziryayo said more investment in Forensic Science is needed.

    The 10th African Society of Forensic Medicine (ASFM) International Conference opened in Kigali Rwanda with a call for African countries to invest more in Forensic Science as one of the sure ways to deliver equitable, efficient and timely justice.

    Speaking at the opening of the conference, the Chief Justice, Dr. Faustin Ntezilyayo pointed out that in today’s complex and rapidly changing environment, where people’s expectations for quality justice are high, many countries have been working to transform and modernize their justice systems.

    Such reforms include strengthening the use and application of forensic science evidence, with the ultimate goal of improving efficiency in the administration of justice, citing Rwanda’s efforts, which has invested in Rwanda Forensic Laboratory, giving it an autonomous status, which allows it to work independently and deliver undisputable services.

    The Chief Justice said that having a Forensic Institution that supports the justice system with evidence based on science and technology for use in courts of law and other justice bodies is a great achievement to the country, pointing out that the government will invest more in RFL as a “key player” in regional and international collaborations in forensic science.

    The pledged support also targets to solve African challenges including Gender-Based Violence, Child Abuse crimes, among others.

    “Our country is ready to work, collaborate and therefore support initiatives that bring solutions to the problems faced by African continent as for instance the large number of crimes including Gender-Based Violence and Child Abuse and so forth,” Dr. Faustin Ntezilyayo, Rwanda’s Chief Justice said.

    “Having Forensic Laboratory that supports the justice system with evidence based on science and technology for use in our courts of laws and other justice bodies is a great achievement to the country. Besides providing relevant scientific evidence, RFL services contribute towards reducing the turnaround time of the case before trials in the courts,” he added.

    He pointed out that RFL was established with autonomous status, which allows this institution to work independently and deliver undisputable services.

    Dr. Ntezeryayo made the remarks during the four-day event, starting from 7th to 10th March 2023. Happening for the 10th time, it is themed “Harmonization of Evidence-Based Forensic Science Practice in Africa- A Holistic Approach Towards a Safer Continent.” It also aims at discussing improvement of forensic science practices on the African continent.

    Several topics will be discussed human tissue banking, Management of the dead, Identification of deceased migrants, Disaster response and management, Prevention of gender-based violence, crime scene management and harmonized evidence-based forensic science practice.

    “RFL is responsible for providing forensic services, to Government institutions, families and individuals, in Rwanda and beyond our borders by providing forensic evidence for fair justice administration,” Dr. Charles Karangwa, Director General of RFL said.

    He said that different services are provided using 12 laboratories confined into 9 units including DNA services (paternity testing, Kinship and genotyping, biological traces analysis and rest of dead bodies analysis), Toxicology and Blood alcohol services, Forensic medicine services, Ballistics and Toolmarks services, Questioned documents services, Fingerprint services, Drugs and chemistry services, and Microbiology services, Digital Forensics and Multimedia services.

    Over 35000 cases handled

    According to Dr. Charles Karangwa, since RFL started its operations in 2018, it has received and handled more than 35,000 cases from inside and outside the country.

    Dr. Charles Karangwa delivers his opening remarks.

    “RFL has developed strong scientific partnership to train its qualified and competitive staff around the world ( National Forensic Sciences University (NFSU), USA, UK, Germany, Russia, etc.) and they are now well productive,” he stated.

    “RFL is on the aggressive roadmap towards the accreditation of its services, so far we have undertaken a number of preparations including continuous capacity building of the staff, Acquisition of high and latest tech equipment for cases handling, and implementation of the Laboratory Management Information System (LIMS) for chain of custody management at our level, and annually we are participating in proficiency test program,” Dr. Karangwa Continued.

    Dr. Ugirashebuja Emmanuel

    According to Dr. Emmanuel Ugirashebuja, Minister of Justice and Attorney General, Forensic is one of the key fields that support quality justice service delivery.

    “It is of great impact to have forensic professionals together discussing matters that bring solutions to the African continent but also the World. RFL has enormously contributed to the justice system to harmonize justice services and the quality services delivery,” Dr. Ugirashebuja said.

    Dr. Antonel Olckers speaking at the opening event.

    By: Uwamaliya Florence

  • Perezida Kagame yaganiriye na Minisitiri w’Intebe w’u Bwongereza ku bibazo bya RDC

    Perezida Kagame yaganiriye na Minisitiri w’Intebe w’u Bwongereza ku bibazo bya RDC

    Perezida Paul Kagame yagiranye ibiganiro na Minisitiri w’Intebe w’u Bwongereza, Rishi Sunak, ku ngingo zitandukanye zirimo ibibazo by’umutekano mu Burasirazuba bwa Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (RDC).

    Ibiro bya Minisitiri w’Intebe w’u Bwongereza, byatangaje ko abayobozi bombi bagiranye ikiganiro kuri telefoni ku mugoroba wo kuwa Mbere tariki 6 Werurwe 2023.

    Perezida Kagame na Sunak “baganiriye ku bikorwa by’ihohoterwa bikomeje kwiyongera muri RDC ndetse n’imbaraga z’amahanga zikenewe mu gushaka igisubizo cyazana amahoro arambye mu Burasirazuba bwa RDC”.

    Perezida Kagame aherutse kuvuga ko ibibazo by’umutekano muke mu Burasirazuba bwa Congo, ari ikibazo cya Congo, ndetse ko nta na rimwe u Rwanda rwigeze rushaka guhungabanya umutekano w’umuturanyi warwo.

    Ni mu gihe abategetsi ba RDC badasiba kuvuga ko u Rwanda rufasha umutwe wa M23 uri mu ntambara n’igisirikare cya FARDC. Ni ibirego u Rwanda rwamaganira kure, rugashinja iki gihugu gukorana n’imitwe y’iterabwoba nka FDLR.

    Perezida Kagame yagize ati “U Burasirazuba bwa Congo ntabwo ari igihugu, ikibazo cyayo ni icya Congo, kigira imbogamizi ku Rwanda, ndashaka ko twumva ko ikibazo cyo mu Burasirazuba bwa Congo, ari ikibazo cya Congo.”

    “Iki kibazo gifite amateka maremare ku nkomoko yacyo, gusa na none gifite amateka maremare mu buryo cyakemuwe nabi, ni yo mpamvu kimaze imyaka irenga 20. Urebye uburyo amaso yahanzwe iki kibazo cyo mu Burasirazuba bwa Congo, birahagije kuba twagakwiriye kuba cyabonerwa igisubizo.”

    Perezida Kagame yavuze ko iki kibazo cyaganiriwe igihe kinini mu nama zirimo iza AU, izabereye muri Kenya, muri Angola no muri Loni.

    Yakomeje agira ati “Ubushize twagombaga guhurira muri Qatar hamwe n’aba bantu ariko ntibyabaye, ahari wenda bizaba mu gihe kiri imbere.”

    Ibiganiro bya Rishi Sunak na Perezida Kagame byanagarutse ku bufatanye u Rwanda rufitanye n’u Bwongereza, bwo kwakira abimukira binjiye muri icyo gihugu mu buryo bunyuranyije n’amategeko.

    Abayobozi bombi bakaba biyemeje gukomeza gukorana kugira ngo ubu bufatanye bw’ingenzi butange umusaruro.

    Isesengura rya Guverinoma y’u Bwongereza ryagaragaje ko abimukira ba mbere bashobora koherezwa mu Rwanda mu 2024.

    U Rwanda ruzajya rwakira abimukira binjiye mu Bwongereza binyuranyije n’amategeko, akaba ariho hakorerwa isesengura ku bujuje ibisabwa ku buryo bahabwa ubuhungiro mu Bwongereza, abo bibaye ngombwa bagatuzwa mu Rwanda, bagafashwa kuhatangirira ubuzima cyangwa bagasubizwa mu bihugu byabo.

    U Bwongereza ni kimwe mu bihugu by’i Burayi byugarijwe n’ubwinshi bw’abimukira batubahirije amategeko, akenshi bahagera bifashishije inzira y’amazi bazanywe n’ubwato buto buturuka mu Bufaransa.

    Ni uburyo bugoye ku bimukira kuko hari benshi bahatakariza ubuzima, mu gihe bikiza ba magendu batwara abo bantu mu buryo butemewe.

    Umwaka ushize mu Bwongereza hinjiye abimukira batubahirije amategeko basaga 45,000 mu gihe uyu mwaka byitezwe ko bashobora kuba 80,000.

    Ibibazo by’umutekano muke mu Burasirazuba bwa RDC bikomeje guhangayikisha benshi

    By: Imena

  • Muhanga: ibibazo byabaturage  byari byarananiye inkiko  byagejejwe  ku Umuvunyi mukuru

    Muhanga: ibibazo byabaturage byari byarananiye inkiko byagejejwe ku Umuvunyi mukuru

    Muhanga: Umuvunyi  mukuru  asanga hakiri  icyuho  mu nzego  z’ibanze mu gukemura ibibazo  by’abaturage
    Umuvunyi mukuru Nirere Madeleine

    Tariki ya 6 werurwe kugeza ku ya 10 itsinda  ry’abakozi  b’urwego  rw’umuvunyi bari mu karere ka Muhanga mu rwego  rwo kwakira no gukemura ibibazo  by’abaturage muri gahunda yo gukumira no kurwanya akarengane na ruswa.

    Ubwo  umuvunyi mukuru  Nirere Madeleine yahuye   n’abo mu murenge  wa Nyamabuye, yagaragarijwe ibibazo bitandukanye  birimo n’ibyagejejwe  ku zindi nzego  ariko bikaba bitarakemutse.

    Nyiraneza Dativa utuye mu kagali ka gahogo yagize Ati”. Umugabo witwa celestin yankubitiye umwana inkoni yo mu mutwe ndangije mujyana mu butabera arakatirwa ndetse ba muca n’izahabu, Nyuma yibyo bamukatiye nagiye ku bona mbona baramufunguye.”

    , ngiye kubaza aho twaburaniye bambwirako yajuriye, mbatse nimero y’urubanza rwo kujurira bati uzajye inyanza niho yajuririye ndagenda ngezeyo nabo baravuga bati ,subira aho bakohereje niho byasubiye ,

    Nyiraneza Dativa akomeza agaragaza akarengane yahuye nako binsaba igihe ndetse n’amafaranga ndabireka ariko ubu ikibazo mfite nuko uwo mugabo n”uwo muhungu wange amagurira amayoga yamara kumusindisha akamubwirako yampaye amafaranga ubu nkabandi kuyarya nge nyine, nuko umuhungu wanjye yataha yasinze akaza antuka ibiterasoni ndetse ariko afata n’umuhoro ashaka kunyica,amafaranga y’izahabu ntayo nabonye kandi na celestin ntago yarangije ibihano,ikindi ari hano hanze aridegebya mwamfasha ku mukurikirana akishyura ibyo bamuciye bityo byatuma uwo muhungu atuza ntazanteme.

    hakomejwe gutangwa ibibazo by’amakimbirane harimo ikibazo  cy’uwitwa Nikuze  Vestine  wo mu kagari ka Gifumba, wasenyewe inzu  n’ubuyobozi mu mwaka wa 2018 kuko yubatse nta ruhushya abifitiye, nyamara  we  yarayiguze  yubatse.

    Uyu muturage avuga ko inzu ye  yasenywe  adahari  ndetse  akaza no kuburiramo  ibintu  bitandukanye  harimo n’amafaranga yaramaze kugurishamo umurima we,

    agira Ati,’’ Nandikiye  abayobozi  batandukanye yaba Guverineri  w’intara  ndetse na minisitiri w’ubutegetsi  bw’Igihugu, bose  baransubije basaba ubuyobozi  kunsubiza inzu yanjye kugeza ubu ntibarayimpa’’.

    Ikibazo cya Nikuze  kandi  kinemezwa  n’abaturanyi  be bavuga ko inzu  ye yasenywe adahari kandi  akaba yari asanzwe  ayituyemo  mbere yo gusenywa.

    Musaniwabo Matilde umwe mu baturanyi  yagize ati’’ Uyu mubyeyi  yari asanzwe  atuye mu nzu ye ni iyo  yari yaraguze  ariko yayibagamo, twagiye kubona tubona abayobozi baraje  barayisenye ngo yubatswe mu buryo butemewe  n’amategeko. ” yakomeje garagaza impungenge nkabo nkabaturanyi bahuye nayo kubona umuturanyi wabo bamusenyera adahari batanabanjije kum umenyesha ngo yitegure aho ajya kujyirango bitamuviramo kurara kugasozi .

    Umuvunyi mukuru  Nirere Madeleine nawe ashingiye  ku kibazo  cy’uyu muturage  ndetse  n’ibindi yagejejweho, asanga hakiri  icyuho mu nzego  z’ibanze  mu gukemura  ibibazo  by’abaturage.

    Aho agira Ati’.’Icyuho  mu gukurikirana  ibibazo no kubikemura tukibona mu nzego  z’ibanze,  iyo  ubona  imanza  ziba zaraciwe ariko zatinze kurangizwa,  cyangwa  se ibibazo  biba  byaratinze gukemuka kandi inzego  ziba  zihari  ugasanga n’ ikibazo kimaze umwaka umwe cyangwa  ibiri.”

    Akomeza agira Inama abayobozi  ko ibibazo  by’abaturage  byajya bikemurirwa  mu nteko z’abaturage , kuko nibo  baba babizi  bakabikemura  bikarangira, niba ari  n’umuturage waburanye agatsindwa  akabimenyeshwa, akabyandikirwa  ko agomba  kubyakira no kwemera imikirize  y’urubanza nta kindi ariko n’uwatsinze  nawe akarangirizwa  urubanza .

    Mugukemura ikibazo cya Nikuze Umuvunyi mukuru yavuzeko niba yarasenyewe n’ubuyozi mu kwibeshya bakabikora mw’izina rya leta ko akarere kagomba ku mushakira ikibanza ndetse ka kana mwubakira muri nyamabuye aho byabereye

    Umuyobozi w’ Akarere ka Muhanga Jacqueline Kayitare

    Ku ruhande  rw’ubuyobozi bw’ Akarere; Kayitare Jacqueline umuyobozi  w’akarere ka Muhanga yagize Ati’’ Ni ubukangurambaga kugira ngo  abaturage bacu  bareke kwishora mu manza , kandi n’uwo byabaye ngombwa  akajya mu manza turamusaba  kwakira  imyanzuro  yo  mu nkiko kuko iyo atanyuzwe agatinda kujurira  usanga icyo dukora twebwe ari ugushyira mu bikorwa iyo myanzuro, ugasanga bikuruye amakimbirane n’ inzangano.’’

    Kayitare Jacqueline umuyobozi  w’akarere ka Muhanga yakomeje agaragaza Ibibazo  abaturage  bagejeje ku muvunyi byiganjemo  iby’ubutaka, amakimbirane  hagati y’abashakanye nayo  ashingiye  ku mitungo itimukanwa  ndetse n’ibindi bibazo  byagejejwe mu nkiko, ariko abaturage  bakaba batarishimiye imikirize y’urubanza.

    avuga ko kandi bagiye gukora ubukangurambaga mu baturage bakamenya icyo amategeko ateganya ndetse n’abagenga akanabarengera mukubacyemurira ibibazo

    By: Uwamaliya Florence

  • Mu Rwanda: Ibuhugu 40 biraterana mu Inama yemeza ko ikicaro gikuru cya  ASFM ariho kigiye kizabarizwa.

    Mu Rwanda: Ibuhugu 40 biraterana mu Inama yemeza ko ikicaro gikuru cya ASFM ariho kigiye kizabarizwa.

    Isi yabaye umudugudu, gukora ibyaha na byo byahinduye isura, kuri uyu wa Kabiri i Kigali haratangira inama yiga ku kugenza ibyaha hakoreshejwe ibimenyetso bishingiye ku bumenyi n’ubuhanga (forensic based evidence) bikoreshwa mu butabera.

    Prof. Uomo Eze, Perezida w’umuryango nyafurika w’ibimenyetso bishingiye ku bumenyi n’ubuhanga bikoreshwa mu butabera (ASFM)

    Ni inama ya 10 y’umuryango nyafurika w’ibimenyetso bishingiye ku bumenyi n’ubuhanga bikoreshwa mu butabera, izaba kuva tariki 07-10 Werurwe, 2023.

    Prof. Uomo Eze, Perezida w’umuryango nyafurika w’ibimenyetso bishingiye ku bumenyi n’ubuhanga bikoreshwa mu butabera (ASFM), yavuze ko u Rwanda rwahawe kwakira iyi nama nka kimwe mu bihugu bimaze gutera intambwe ifatika mu bijyanye no kubona ibimenyetso bishingiye ku bumenyi n’ubuhanga bikoreshwa mu butabera.

    Yavuze ko intego ikomeye y’inama y’i Kigali ari ukureba uko ibihugu byo muri Africa byitwara ndetse nahobigeze m’ubumenyi n’ubuhanga.

    Abakora mu by’ibimenyetso bishingiye ku bumenyi n’ubuhanga (forensic society) barahura bakaganira ku byo bamaze kugeraho, ndetse bagashyira uburyo bumwe busa bwo kugera kuri ibyo bimenyetso.

    Dr Karangwa Charles, Umuyobozi mukuru wa Laboratwari y’u Rwanda y’ibimenyetso bishingiye ku bumenyi n’ubuhanga, RFL, avuga ko inama y’i Kigali izaba irimo abantu bakora ku bimenyetso bya gihanga bikoreshwa mu butabera barenga cyangwa begereye 400, bazava mu bihugu 40.

    Ati “Harimo abasirikare bakuru n’abapolisi, abashakashatsi n’abarimu muri Kaminuza, inganda zikora ibikoresho na tekiniloji (technology) yaba ab’i Burayi no muri America, bazerekana uburyo bushya n’ikoranabuhanga rigezweho muri ibyo.”

    Dr Karangwa avuga ko hari ibyaha birenga imipaka, igihgu kimwe kitakumira, ngo niyo mpamvu ibihugu byihuriza hamwe mu kubirwanya.

    Ati “Ahantu hari intambara niho abanyabyaha bahungira, ni yo mpamvu u Rwanda na Africa bigomba guhurira hamwe, bigashyiraho uburyo bumwe bwo gukora, uwageze kuri ibi akabisangiza abandi. Nyuma ibihugu bizajya bihura birebe ko ibyo byiyemeje byakozwe n’intambwe yatewe.”

    Avuga ko atari Africa gusa izajya ihura kuko isi yabaye nk’umudugudu, igomba guhura kugira ngo ibyo byaha birwanyirizwe hamwe.

    U Rwanda kuba rwakiriye iyi nama ngo ruzungukira mu kuba harimo kurumenya, ubukungu mu buryo bw’amahoteli azakira abantu, na service bazahabwa bazishyura.

    Mu bijyanye n’ibyo u Rwanda rumaze kugeraho mu byo gushaka ibimenyetso bya gihanga bikoreshwa mu butabera, rufite laboratwari 12, zikora ibintu bitandukanye (gupima DNA/AND, ibimenyetso bindi umuntu wahohoteye undi yasize aho yafashe n’ibindi), kandi ngo ikiruta ibindi izo laboratwari ziri ahantu hamwe, zirakorana zigahuriza hamwe ikimenyetso.

    Biteganywa ko icyicaro (Secretariat) y’umuryango nyafurika w’ibimenyetso bishingiye ku bumenyi n’ubuhanga bikoreshwa mu butabera (ASFM), kizashyirwa mu Rwanda.

    Dr Karangwa uyobora RFL, avuga ko u Rwanda ruzabyungukiramo ko amafaranga y’uwo muryango azaba acungirwa mu Rwanda, inama zizajya zibera mu Rwanda, ndetse n’amahugurwa akabera mu Rwanda.

    Kuva u Rwanda rwagira laboratwari zikora ku bimenyetso bishingiye ku bumenyi n’ubuhanga bikoreshwa mu butabera, hamaze kwakirwa ibirego 36,000 byakozweho, nibura buri mwaka bakira ibirego 3000 bijyanye n’abana basambanywa cyangwa abagore n’abakobwa bafatwa ku ngufu, ariko ngo mu gihe cya COVID-19 ibyo birego byageze ku 5000.

    Mu Rwanda kubona ibimenyetso bya gihanga bikoreshwa mu butabera bisigaye bitwara iminsi 7 gusa.

    Dr Karangwa Charles, Umuyobozi mukuru wa Laboratwari y’u Rwanda y’ibimenyetso bishingiye ku bumenyi n’ubuhanga, RFL wicaye iburyo

    By Uwamaliya florence

  • RICTA: Irashishikariza By’umwihariko Abikorera Kuyoboka “AkadomoRW.

    Ingabire Grace, Umuyobozi wa RICTA asaba abiganjemo abikorera kuyoboka AkadomoRw

    Ni uburyo bugamije kumenyekanisha u Rwanda no gushishikariza Abanyarwanda kubika amakuru yabo imbere mu gihugu mu kuzamura isura nziza yacyo.

    Ni n’imwe mu ngamba zizewe zo kumenyekanisha ibigo by’ubucuruzi n’ibikorwa by’u Rwanda mu Karere, Afurika no ku Isi muri rusange.

    Imibare igaragaza ko ibigo bigera ku 6500 gusa aribyo bikoresha indangarubuga ya .rw kandi nabyo byiganjemo ibya Leta ndetse n’ibiyishamikiyeho.

    RICTA ivuga ko mu Rwanda abenshi usanga bakoresha imbuga zo kuri internet zirimo .fr, .com, .org  bigatuma bigorana gucunga umutekano w’amakuru ndetse zigatwara amafaranga menshi bishyura mu mahanga.

    Ingabire Grace, Umuyobozi Mukuru wa RICTA, avuga ko u Rwanda ruhomba kubera ibigo bigikoresha amazina y’imbuga za internet adaherwa n’akadomo rw.

    Avuga ko ibigo birenga 5000 mu Rwanda bikoresha .com, .org, .net aho usanga bihura n’ibibazo byiganjemo umutekano mucye, hari n’ubwo amakuru asibwa n’abagenzura izo ndangarubuga.

    Ati “Turifuza ko abo bantu bose baza bagakoresha .Rw, nk’uko dusanzwe duteza imbere Made in Rwanda, ariko tukifuza kurenga n’ibyo 5000 tukagenda ku bindi bigo bikoresha za Gmail, yahoo, kuko nabyo ni byinshi mu Rwanda.”

    Ingabire yakuriye inzira ku murima abagifite imyumvire y’uko abakoresha .Com bari ku rwego mpuzamahanga, asaba ko mu gihe ibigo binini byo mu Rwanda n’ibito byakoresha .rw byamenyekanisha iyi ndangarubuga mu gihe gito. kandi ko atari n’ ibigo byo mu Rwanda gusa ahobwo no ku isi yose aho waba ukorera hose ushobora gukoresha .RW” kuko irizewe.

    Ati . Abanyarwada twitabiriye ku bwinshi tukumva ko tugomba gukoresha .RW numva ko n’ abanyamahanga nabo bakwitabira nakabuza, byumvikane ko rero iryo ari ishema kub’ abanyarwanda.

    James Karamuzi Umukozi wa Minisiteri y’Ikoranabuhanga na Innovasiyo avuga ko abantu batarumva y’uko .rw irenga imbibi z’u Rwanda ntibanumve ko ifite umutekano w’ibicuruzwa byabo no kubimenyekanisha ku ruhando mpuzamahanga.

    Ati “Abanyarwanda rero bakwiye kuyoboka .rw , abakoresha izindi bahindure iyi ni Made in Rwanda, bitabire ni ibyacu.”

    Abakoresha akadomoRw, bavuga ko umutekano ujyanye n’ibyo bashyira ku mbuga nkoranyambaga zabo uba wizewe cyane, bitewe n’imbaraga Leta ishyiramo ugereranyije n’abakoresha ibindi.

    Kugeza ubu ukoresha .rw yishyura amafaranga y’u Rwanda ibihumbi 12 ku mwaka mu gihe ukoresha .com, .org, .fr yishyura hagati ya 10$ na 20$.

    Abakuriye ibigo bitandukanye barakangurirwa gukoresha ‘AkadomoRw

    By: Uwamaliya Florence

  • Perezida Kagame yijeje Mozambique ubufasha buhoraho mu bya gisirikare

    Perezida Kagame yijeje Mozambique ubufasha buhoraho mu bya gisirikare

    Perezida wa Repubulika Paul Kagame yijeje Mozambique ko u Rwanda ruzakomeza gufasha Igihugu cya Mozambique kubaka ubushobozi mu bya gisirikare hagamijwe kurwanya iterabwoba no guharanira amahoro arambye mu Ntara ya Cabo Delgado iherereye mu Majyaruguru y’icyo gihugu.

    Perezida Kagame yagarutse kuri uwo muhigo ubwo yahuriraga na Perezida wa Mozambique Filipe Jacinto Nyusi mu nama yabaye mu mpera z’icyumweru gishize i Addis Ababa, ahateraniye Inama ya 36 y’Abakuru b’Ibihugu bagize Umuryango w’Afurika Yunze Ubumwe (AU).

    Perezida Nyusi asubiye muri Mozambique ku Cyumweru taliki ya 19 Gashyantare, ni bwo yashimangiye ko mu gihe Inzego z’umutekano za Mozambique zikomeje kubaka ubushobozi bwo guhashya iterabwoba no kubungabunga amahoro mu buryo burambye, Inzego z’umutekano z’u Rwanda zizaguma mu Ntara ya Cabo Delgado.

    Yavuze ko iyo ari imwe mu ngingo yaganiriyeho na Perezida Kagame, ati: “Imwe mu ngingo twaganiriyeho, kandi tumaze igihe tuganira, ni ukubaka ubushobozi bw’Ingabo (FADM) na Polisi bya Mozambique mu buryo burambye.”

    Iyo gahunda igamije guharanira ko igihe inzego z’umutekano z’u Rwanda zizaba zisoje ubutumwa zifite muri icyo gihugu, inzego z’umutekano za Mozambique zizaba zifite ubushobozi bwuzuye bwo guhangana n’imbogamizi zose z’umutekano Igihugu gihura na zo.

    Mu gihe ubushobozi bukirimo kubakwa, Abakuru b’Ibihugu byombi biyemeje ko Inzego z’umutekano z’u Rwanda n’iza Mozambique zizakomeza gufatanya mu kurwanya iterabwoba n’ibindi bibazo bicyugarije umutekano n’ubusugire bya Mozambique.

    Perezida Nyusi yakomeje agira ati: “Kagame yiyemeje gukomeza gushyigikira Mozambique, kandi twemeje ko tugiye gukaza urugamba mu guhashya iterabwoba. Tuzakaza urugamba kubera ko iterabwoba ari cyo kibazo nyamukuru dufite.”

    Perezida Kagame yiyemeje ko u Rwanda ruzakomeza gushyigikira urugendo rwo kubaka amahoro arambye muri Mozambique, mu gihe ku nshuro ya mbere ibyo bikorwa by’ubutwari byabonye inkunga y’amahanga yatanzwe n’Umuryango w’Ubumwe bw’u Burayi (EU).

    Mu mpera z’umwaka ushize ni bwo EU yiyemeje gutera inkunga ya miliyoni 20 z’Amayero, ni ukuvuga amafaranga y’u Rwanda asaga miliyoni 20, ibikorwa by’inzego z’umutekano z’u Rwanda mu Ntara ya Cabo Delgado.

    Taliki ya 9 Nyakanga 2021, ni bwo Ingabo na Polisi by’u Rwanda bageze muri iyo Ntara yari yarigaruriwe n’ibyihebe bya Ansar Al-Sunna Wa Jamma (ASWJ) kuva mu mwaka wa 2017.

    Aboherejwe muri ubwo butumwa ku ikubitiro ni abasirikare 700 n’abapolisi 300, ariko nyuma y’ukwezi kumwe gusa ibyo byihebe byari bimaze kwamburwa ahahoze ibirindiro byose mu Turere dutandukanye tugize iyo Ntara, ndetse hakomeza ibikorwa byo kubakurikirana mu ndiri nshya bagerageza guhanga.

    Umwaka wa 2022 warangiye u Rwanda rumaze kohereza abasaga 2,500. Kuri ubu umutekano waragarutse, bamwe mu baturage bari bamaze imyaka ikabakaba itanu bari mu nkambi batangiye gusubira mu byabo, ndetse urugamba rurakomeje mu gukurikirana ibyo byihebe mu duce twose byahungiyemo.

    Ni muri urwo rwego, Ikinyamakuru “Mediafax”, ku wa Mbere w’iki cyumweru cyatangaje ko hari bane babarizwa muri ibyo byihebe bafatiwe mu Mujyi wa Mucimboa daPria ubwo bari baje mu miryango yabo ngo ibagaburire kuko bari bashonje.

    Bivugwa ko binjiye mu ngo z’ababyeyi babo basaba ibiryo, ba nyina barabagaburira, ariko baranabahishira kugeza ubwo itsinda ry’Ingabo z’u Rwanda ryakoze umukwabo bagafatwa ndetse bakanatabwa muri yombi.

    Ibyihebe byagiye byamburwa intwaro, hagatahurwa n’izo byahishe bihunga
  • Thomas Bonnet yegukanye agace ka Kane ka Tour du Rwanda 2023

    Thomas Bonnet yegukanye agace ka Kane ka Tour du Rwanda 2023

    Umufaransa, Thomas Bonnet ukinira ikipe ya Total Energies yegukanye agace ka Kane ka Tour du Rwanda 2023, abasiganwa bavaga i Musanze berekeza i Karongi, ku ntera ya Kilometero 138,3.

    Bonnet w’imyaka 24, ni we uhise yambara umwenda w’umuhondo kuko amaze gukoresha amasaha 14, iminota 40 n’amasegonda 33, arusha amasegonda 20 Henok wabaye uwa gatanu kuri iyi nshuro.