AmakuruUbuzima

Kurandura VIH burundu: uko ingamba zishyirwa mu bikorwa n’icyo abaturage babivugaho

Mu myaka ishize, ibihugu byinshi byashyize imbaraga mu kurwanya icyorezo cya VIH/SIDA binyuze muri politiki n’ingamba zitandukanye zigamije kugabanya ubwandu bushya, kongera ubuvuzi ku barwaye, no gukumira imfu ziterwa n’iyi ndwara. Nubwo hari intambwe imaze guterwa, hari n’ibibazo bikigaragara cyane cyane mu ishyirwa mu bikorwa ry’imishinga n’imikoreshereze y’inkunga mpuzamahanga.

Mu bihugu byinshi byo muri Afurika y’Uburasirazuba, harimo n’u Rwanda, politiki zo kurwanya VIH zishingiye ku nkingi eshatu: kwirinda, gupima no kuvura. Leta zishyiraho gahunda z’ubukangurambaga, gutanga imiti igabanya ubukana bwa VIH ku buntu, ndetse no gukorana n’imiryango itari iya leta mu kugeza serivisi ku baturage. Nubwo izo gahunda zisa n’aho zifatika ku mpapuro, ishyirwa mu bikorwa riratandukanye bitewe n’uturere, ubushobozi n’imyumvire y’abaturage.

Mu rwego rw’inkunga, imiryango mpuzamahanga n’ibihugu bikize bikomeje gutanga amafaranga menshi yo gufasha mu kurwanya VIH. Izi nkunga zinyura mu mishinga itandukanye, harimo iyita ku buzima rusange, ubukangurambaga mu rubyiruko, no kongerera ubushobozi ibigo nderabuzima. Ariko hari impungenge zikomeje kugaragara ku bijyanye n’uko iyi nkunga ikoreshwa, aho rimwe na rimwe ivugwaho gukoreshwa nabi cyangwa kutagera ku bo yagenewe.

Abasesenguzi mu by’ubuzima rusange bavuga ko ikibazo gikomeye atari ukubura amafaranga, ahubwo ari ugukurikirana uko akoreshwa. Bamwe bavuga ko hari imishinga itanga raporo nziza ku mpapuro ariko ibikorwa nyirizina ku rwego rw’umuturage bikaba bidahagije. Ibi bituma hari aho ubwandu bushya bukomeza kugaragara cyane cyane mu rubyiruko n’abagore bafite intege nke mu mibereho.

Ku ruhande rw’abaturage, ibitekerezo biratandukanye. Hari abavuga ko serivisi zo gupima no kuvura VIH zabegerejwe kandi zabafashije kubaho neza, bagashimira leta n’abafatanyabikorwa. Ariko hari n’abandi bavuga ko hakiri inzitizi zirimo ipfunwe, kubura amakuru ahagije, ndetse no kutagera ku bigo nderabuzima byoroshye, cyane cyane mu bice by’icyaro.

Umwe mu baturage utuye mu karere ko mu cyaro yagize ati: “Twarumvise ko imiti ibaho kandi tuyibona, ariko ikibazo ni uko hari abatinya kujya kwipimisha kubera gutinya uko bazafatwa n’abandi.” Ibi bikomeje kugaragaza ko kurwanya VIH bidahagije mu rwego rw’ubuvuzi gusa, ahubwo bisaba n’imbaraga mu guhindura imyumvire.

Impuguke zisaba ko hakongerwa ubufatanye hagati ya leta, imiryango itandukanye n’abaturage ubwabo, ndetse hagashyirwaho uburyo bunoze bwo gukurikirana imishinga ishingiye ku nkunga. Zibona ko gukorera mu mucyo no gusobanura neza uko amafaranga akoreshwa ari ingenzi mu kurushaho kugera ku ntego za 2030 zo kurandura ubwandu bushya.

Nubwo hari intambwe igaragara mu kurwanya VIH, haracyari urugendo rurerure rwo kunoza ishyirwa mu bikorwa rya politiki n’imishinga. Gukurikirana neza inkunga, kumva ibitekerezo by’abaturage no gukemura imbogamizi ziri mu murimo biracyari ingenzi mu rugamba rwo kurandura burundu iki cyorezo.

By: Florence Uwamaliya 

Loading