Israel yavuze ko Lebanon itari mu gahenge ka Amerika na Iran, intambara irakomeza gukaza umurego
Mu gihe intambara ihanganishije Leta Zunze Ubumwe za Amerika, Iran na Israel ikomeje gufata indi ntera, Minisitiri w’Intebe wa Israel yatangaje ko igihugu cya Lebanon kitari mu masezerano y’agahenge k’iminsi 14 aherutse kumvikanywaho hagati ya Amerika na Iran. Ibi byatumye habaho urujijo n’impaka ku rwego mpuzamahanga, ndetse n’ubwoba ko intambara ishobora gukomeza kwaguka aho kugabanuka.
Aya masezerano y’agahenge yari agamije kugabanya ubushyamirane hagati ya Amerika na Iran, nyuma y’imirwano ikaze yari imaze iminsi igaragara mu karere ka Moyen-Orient. Nyamara, Israel yo yatangaje ko ibikorwa byayo bya gisirikare muri Lebanon bikomeje, cyane cyane bigamije guhangana n’umutwe wa Hezbollah ushyigikiwe na Iran.
Mu magambo yatangajwe n’ubuyobozi bwa Israel, bashimangiye ko nubwo bashyigikiye icyemezo cya Amerika cyo guhagarika imirwano na Iran by’agateganyo, ibyo ntibireba ibikorwa byabo muri Lebanon. Ibi byahise bituma igisirikare cya Israel gikomeza ibitero bikomeye muri icyo gihugu, byibasira cyane cyane umurwa mukuru Beirut n’utundi duce dutuwe n’abaturage benshi.
Ku rundi ruhande, Iran n’ibihugu bimwe byari byagize uruhare mu biganiro by’amahoro, byavuze ko byumvaga Lebanon nayo iri mu masezerano y’agahenge. Ibi byerekana ko hari ukutumvikana gukomeye ku bijyanye n’ibikubiye muri ayo masezerano, ibintu bishobora gutuma ayo masezerano adakomeza cyangwa agasenyuka burundu.
Hagati aho, imibare y’abahitanywe n’iyi ntambara iragenda yiyongera ku buryo buteye impungenge. Ubuyobozi bwa Iran bwatangaje ko abantu 2,076 bamaze kwicwa naho abarenga 26,500 bakomeretse kuva ibitero bya Amerika na Israel byatangira. Iyi mibare igaragaza ubukana bw’iyi ntambara n’ingaruka zikomeye igira ku baturage basanzwe.
Si muri Iran gusa ibintu bimeze nabi, kuko no muri Lebanon ibikorwa bya gisirikare bya Israel byahitanye abantu benshi mu minsi mike ishize. Raporo zitandukanye zigaragaza ko abantu barenga 250 bishwe mu munsi umwe gusa, abandi barenga 1,000 bagakomereka, mu bitero byibasiye ahantu hatuwe cyane.
Umuryango w’Abibumbye (UN) nawo wagaragaje impungenge zikomeye kuri ibi bikorwa, uvuga ko imibare y’abapfa n’abakomereka “iteye ubwoba,” kandi usaba ko hakorwa iperereza ku byaha bishobora kuba byibasiye uburenganzira bwa muntu n’amategeko mpuzamahanga agenga intambara.
Nubwo hari icyizere cy’uko agahenge k’iminsi 14 gashobora gutuma ibiganiro by’amahoro bitangira, ibikorwa bya gisirikare bikomeje muri Lebanon bishobora gukoma mu nkokora izo mbaraga. Ibihugu byinshi byo ku mugabane w’u Burayi byasabye ko agahenge kagurwa kakagera no kuri Lebanon, mu rwego rwo kurengera ubuzima bw’abasivili no gukumira ko intambara irushaho gukwira mu karere.
Muri rusange, iyi ntambara ikomeje kwerekana isura igoye cyane, aho impande zitandukanye zifite inyungu n’imyumvire itandukanye ku mahoro. Mu gihe Israel ikomeje ibikorwa byayo muri Lebanon, Iran nayo ikomeje kugaragaza ko ishobora kwihimura, ibintu bishobora gutuma aka karere karushaho kuba indiri y’intambara ikomeye.

Icyizere cy’amahoro kiracyari gito, ariko ibiganiro bikomeje ni byo bishobora gutanga icyerekezo cy’ahazaza h’iyi ntambara.
By: Florence Uwamaliya
![]()

