Imikino yo mu nyanja n’umutungo kamere
Amarushanwa akorerwa mu nyanja, haba ay’ubwato, koga, gusiganwa ku mbaho (surfing) cyangwa andi mikino y’amazi, agenda arushaho kwamamara hirya no hino ku isi. Uretse kuba akurura ba mukerarugendo ndetse akaninjiriza amafaranga ibihugu n’abaturage b’aho abera, aya marushanwa ashobora no kugira ingaruka ku rusobe rw’ibinyabuzima byo mu nyanja igihe adateguwe kandi ngo acungwe neza.
Impuguke mu bidukikije zigaragaza ko ibikorwa byinshi by’abitabira amarushanwa n’abayareba bishobora guhungabanya ubuzima bw’ibinyabuzima byo mu mazi. Mu gihe amarushanwa arimo ubwato bwinshi cyangwa ibikoresho bikoresha moteri, amajwi n’imyuka biva muri ibyo bikoresho bishobora gutera ihungabana inyamaswa zo mu mazi zirimo amafi, udusimba two mu mazi ndetse n’inyamaswa nini nk’udufi n’ibindi binyabuzima biba mu nyanja.
Ikindi ni uko abantu benshi bateranira ku nkombe z’inyanja, bikongera umubare w’imyanda ijugunywa muri ibyo bice. Amacupa ya pulasitiki, impapuro n’ibindi bikoresho bishobora kurangirira mu mazi bikabangamira ubuzima bw’ibinyabuzima. Hari igihe amafi n’izindi nyamaswa zo mu nyanja bimira iyo myanda cyangwa bikayizingirwamo, bikabaviramo gupfa cyangwa kurwara.
Abashakashatsi kandi bagaragaza ko ibikorwa by’imikino yo mu nyanja bishobora kwangiza ahantu h’ingenzi ibinyabuzima byororokera. Urugero ni igihe abakinnyi cyangwa ibikoresho byabo banyura ahari ibimera byo mu mazi cyangwa ku nyanja zifite korali (coral reefs). Ibyo bishobora gusenya aho amafi n’utundi binyabuzima tuboneramo ubuhungiro ndetse n’aho twororokera.
Nubwo bimeze bityo, amarushanwa yo mu nyanja ashobora gutegurwa mu buryo burengera ibidukikije. Abategura amarushanwa basabwa gushyiraho gahunda zo gukusanya imyanda, kugabanya ikoreshwa rya pulasitiki, no gukoresha ibikoresho bitangiza ibidukikije. Ni ngombwa kandi kugena ahantu amarushanwa abera hadashyira mu kaga urusobe rw’ibinyabuzima ndetse no gukangurira abitabira kubungabunga ibidukikije.
Mu gihe isi ikomeje gushyira imbaraga mu kurengera urusobe rw’ibinyabuzima, amarushanwa yo mu nyanja akwiye gutegurwa mu buryo bubungabunga umutungo kamere. Ibi bizafasha ko abantu bakomeza kwidagadura no kwinjiza amafaranga muri iyi mikino, ariko nanone bikarinda inyanja n’ibiyituye gukomeza kubaho no kugirira akamaro ibisekuru bizaza.


By: Florence Uwamaliya
![]()

