Blog

  • How Skipping Breakfast May Be Harming Your Mental Health

    How Skipping Breakfast May Be Harming Your Mental Health

    Morbi neque enim, dapibus quis turpis at, posuere dignissim magna. Integer ac interdum sem. Vivamus iaculis, lorem in vulputate dapibus, lectus turpis varius ante, vel vestibulum nunc elit in magna. Phasellus in orci sed dolor accumsan tincidunt. Duis gravida auctor libero, non vehicula est volutpat et. congue leo ac justo iaculis rhoncus. Vestibulum elementum massa et nisi ullamcorper, sed lacinia nulla ultricies. Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Praesent condimentum leo vitae tellus sollicitudin, at varius tortor tempus. Nam in urna et neque efficitur lobortis. Nulla tempus luctus urna sed semper. Vestibulum ante ipsum primis in faucibus orci luctus et ultrices posuere cubilia curae.

    “Love is the quiet strength that lifts us in our weakest moments, the gentle warmth that melts fear, and the unspoken language that connects souls. It’s not about perfection but about growing, healing, and embracing life’s imperfections together, with hearts wide open and boundless hope.”

    Morbi at neque tellus. Curabitur massa augue, porttitor vel tempor et, pulvinar vitae ipsum. Fusce viverra gravida felis, sed consequat enim sagittis a. Nullam aliquet ultricies augue, a pretium leo dapibus id. Nulla eros eros, tincidunt at lacus quis, aliquet sagittis dui. Vestibulum lobortis leo at scelerisque dapibus. Cras sagittis, augue

    Congue sollicitudin molestie, dolor neque malesuada sodales

    Morbi ex orci, finibus ut mi ut, accumsan tincidunt nunc. Vestibulum congue, turpis tincidunt vehicula faucibus, metus diam venenatis turpis, a iaculis leo ligula vel magna. Aenean finibus sapien sed rhoncus maximus. Duis bibendum a magna nec luctus. In fringilla nulla ex, sed placerat est sollicitudin a.

    Sed sed nibh tristique, facilisis felis ut, convallis dolor. Pellentesque rhoncus tempus volutpat. Aenean placerat libero enim, nec blandit sem tempor et. Aliquam diam ante, dapibus non gravida tempor, sagittis nec nibh.

    Mauris tempor elementum quam. Morbi sit amet eros sit amet justo tempus venenatis

    Vestibulum ante ipsum primis in faucibus orci luctus et ultrices posuere cubilia curae; Duis suscipit magna eu ultrices condimentum. Maecenas posuere nunc nibh, quis lacinia lectus dignissim nec. Curabitur placerat congue metus nec mollis. Ut erat felis, accumsan et orci posuere, iaculis hendrerit nunc.

    Morbi maximus viverra magna ac imperdiet. Nulla tempus suscipit quam cursus imperdiet. Maecenas ac metus nec odio convallis semper. Nam non eros a augue faucibus aliquet eget non sapien. Cras quis interdum diam. Phasellus tempor lectus in pulvinar dignissim. Sed eleifend massa quis ante sollicitudin, non accumsan lorem laoreet. Nam auctor neque a libero fermentum ullamcorper. Phasellus quis tellus leo.

    • Sed Varius orci in arcu posuere
    • Aliquam erat volutpat. Curabitur neque justo
    • Duis a Sagittis ipsum, at lacinia leo
    • Duis suscipit magna eu ultrices condimentum

    In sit amet tincidunt quam. Integer at est tempus, placerat turpis eget, ultrices ligula. Fusce a suscipit neque. Fusce quis ante enim. Suspendisse potenti. Nulla dolor erat, varius id arcu quis, facilisis varius libero. Aliquam erat volutpat.

    Donec eleifend gravida hendrerit. Donec lacus leo, pharetra

    maximus ullamcorper sapien. Mauris justo ante, molestie eu turpis nec, accumsan pharetra turpis. Ut eget pretium lacus. Mauris porttitor in quam quis pulvinar. Pellentesque habitant morbi tristique senectus et netus et malesuada fames ac turpis egestas. In eu est vitae massa convallis hendrerit nec eu lorem. In hac habitasse platea dictumst. Maecenas et finibus arcu. Duis a sagittis ipsum, at lacinia leo. Aliquam erat volutpat. Curabitur neque justo, varius non ornare sed, consequat eget lacus.

    Aenean eu felis at ipsum volutpat pellentesque vel ac diam

    Morbi at neque tellus. Curabitur massa augue, porttitor vel tempor et, pulvinar vitae ipsum. Fusce viverra gravida felis, sed consequat enim sagittis a. Nullam aliquet ultricies augue, a pretium leo dapibus id. Nulla eros eros, tincidunt at lacus quis, aliquet sagittis dui. Vestibulum lobortis leo at scelerisque dapibus. Cras sagittis, augue

  • Bugesera: Inzira y’ Isukura Iracyari Ndende Mu kıyaga cya Muramira

    Bugesera: Inzira y’ Isukura Iracyari Ndende Mu kıyaga cya Muramira

    Abarobyi Bakorera Uburobyi Mu karere ka Bugesera,  ku kiyaga cya Muramira   Bafite impungenge z’ububiko bw’ibikoresho barobesha badafite aho bibikwa  ndetse  bakisanga  byabitswe ahobihagarika.

    Byagarutsweho N’abarobyi Ndetse n’ abafite inshingano mu Karere zo kubungabunga Isuku, Munyeshuri Alphonse n’umurobyi ku kiyaga cya Muramira aganira n’ikinyamakuru Imena yagiye Ati. “dukora Akazi kuburobyi muri kino kiyaga ariko dufite Ikibazo kisuku  nke igaragara ku Mwaro aho duparika ubwato  dutegereje kuroba“.

    Agaragaza ko nta bwiherero buharangwa  Ndetse nta naho   Kubika  Ibikoresho  bagira  Bityo  bikaba aribimwe. Mumbogamizi bituma hagaragara isuku nke mu burobyi.

    Uwizeye Ephrem n’umurobyi kuricyo kiyaga yagize Ati”.Turobera aha ariko tuba dufite n’ubwoba bw’uko ingona za turya mugihe tugiye kwiherera kuko tujya hafi y’ikiyaga kandi ingona niho zikunda gutegera.’’

    Uwizeye Ephrem, umurobyi mu kiyaga cya Muramira

    Uwizeye agaragaza isuku nke Ihaboneka ku kiyaga ko ahanini aribo ubwabo bayitera kuko nta mategeko bashyizeho ababuza kwiherera aho babonnye.

    Akaba anasababa abo bakorana ko Uburobyi babugira ubwabo bagashaka uburyo hakitorwamo abayobozi bazajya bagezaho ibibazo kuko  abaroberaho muburyo butemewe 60.

    Akaba leta ko yabatera inkunga ikabubakira aho babika Ibikoresho kuko babibika imusozi bikangirika kubera Kubi kwa nabi bindi iki wa.

    Umutesi Yvonne, n’ umuhinzi uturiye ikiyaga cya Muramira mu Murenge wa Gashora, Akagari Ka Biryogo avuga ko nubwo bakora  ibishoboka byose mu kubungabunga isuku hafi y’ibiyaga haracyari inzitizi kubaha kora kuko iyo baharı  bagashaka kwiherera bajya hafi aho.

    Umutesi Yvonne, Umuhinzi uturiye Ikiyaga cya Muramira, Utuye mu Kagali Ka Biryogo.

     Ati. “Nkubu ndi ku hatera jaride ariko nishaka kwiherera ndajya iruhande rw’ikiyaga mbirangirizeyo kuko ntabwiherero buri hafi hano  bityo imvura iyije ibitembana  mu kiyaga .”

    Umutesi Yvonne akomeza yere kana Isuku nke ,igaragara ku kiyaga ko akenshi iterwa n’abarobyi ndetse n’abaturage baza Kuharangurira bakihagarika aho babonye  iruhande rw’ikiyaga,Nkabansaba ubuyobozi  ko bazabubakira ubwiherero ndetsen’aho bategerereza amafi bityo byatuma isuku igerwaho.

    Kananga Jean Damascene, ushinzwe amazi n’isuku mu Karere ka Bugesera, agaragaza ko ikibazo cy’amazi meza gikomeje Küba imbogamizi mu mirenge imwe n’imwe. 

    Kananga Jean Damascene, Umukozi wa Akarere Ushinzwe Amazi n’Isuku

    Agira Ati. “Muri mirenge 15 igize akarere,13muriyo Niyo igerwaho n’amazi. Naho 2 muriyo ikavoma mukiyni Amazi Atari meza turi ku kigero cya 81.2% by’abaturage hagerwa ho Amazi meza, ariko turacyakomeje gukemura ibibazo biri mu mirenge itarabona amaze.

    Yongeye ho ko kandi ko ikibazo cy’uburobyi bukorwa hadakurikijwe amategeko kigira uruhare mu kwangiza isuku y’ibiyaga Ndetse Nurusobe rw’ Ibidukikije Hari n’igihe amafi azanwa n’imyuzure y’imigezi nkaNyabarongo na Akanyaru ugasanga abaturage bararobye bikarangira ageze ku isoko no mu ngo z’abaturage atizewe ko yujuje ubuziranenge.

    Kanamugire Jean Damascene yagarutse kukibazo gikomeye cy’ubwiherero, avugako mu bice bimwe na bimwe, ibikorwa byo gucukura ubwiherero bigikomwa  mu nkokora no kunoza Isuku bityo Bikaba biri gutecyerezwaho  uburyo bwa nozwa murwego rwo gukumira isuku nke igaragara ku biyaga .

    Ati. “Ndasaba abarobyi kwirinda umwanda kuko iyo bawugize kandi aribo baduha ibiribwa bityo baduha ibidafite ubuziranenge Natwe tukabihomberamo mukubura ubuzima bitewe n’umwanda baba baduhaye.yagarutse kubufatannye be”

    Ubuyobozi bw’Akarere ka Bugesera kubufatanye n’imiryango Itandukanye  nka WaterAid bakomeje gahunda zitandukanye zo guteza imbere Isuku  n’isukura binyuze muri gahunda zigamije  ubukangurambaga kubaturage kwigisha kunoza Isuku.

    Umwanditsi: Florence Uwamaliya 

  • Ibura Ry’Amazi mu Rwanda nuko Yakoreshejwe mu Mwaka wa 2024

    Ibura Ry’Amazi mu Rwanda nuko Yakoreshejwe mu Mwaka wa 2024

    Mu Rwanda haracyari ibibazo byo kubona amazi meza mu bice bimwe na bimwe, cyane cyane mu turere tutaragezweho n’imishinga yo kuyageza ku baturage cyangwa ku baturage batuye mu bice by’icyaro.

    Nk’uko imibare iboneka mu nyigo za “National Water Supply and Sanitation Master Plan” ndetse n’izindi raporo zikorwa na Minisiteri y’Ibikorwa Remezo n’Inzego z’Ubuzima, mu mwaka wa 2024, igihugu cyageze ku rugero rwa 88% mu kugeza amazi meza ku baturage. Ibi bitanga ishusho nziza, ariko hari ibice bimwe na bimwe bikiri inyuma. Ugereranyije ninka 12% by’abaturage ntibagerwaho n’amazi meza cyangwa bafite amazi adahagije mu buzima bwa buri munsi.

    Imibare ivuga ko mu turere twa Rusizi, Nyamagabe, Nyaruguru ndetse na Karongi, haboneka ibibazo by’ibura ry’amazi kubera imiterere y’ubutaka, ibihe by’imvura bituma amazi adashobora kugera ku baturage, cyangwa imiyoboro itarabasha gukorwa neza. Muri bimwe muri ibi bice, abaturage bagerageza gukoresha amazi atarangiye neza cyangwa amazi yo mu biyaga cyangwa imigezi, akenshi akaba atujuje ubuziranenge.

    Nk’uko bitangazwa na Minisiteri y’Ubuzima n’ikigo cy’igihugu gishinzwe imibereho myiza y’abaturage, raporo zo mu 2024 zigaragaza ko abantu benshi mu bice by’icyaro bakoresha amazi mu buryo budakwiye, bikanagira ingaruka ku buzima bwabo. Abarenga 20% by’abaturage muri ibyo bice bakoresha amazi adatunganyije neza, harimo no kuyanywera mu buryo butarimo kugenzurwa neza.

    Mu mwaka wa 2024, igihugu cyahuye n’ibura ry’amazi mu bihe by’imvura nke no mu bihe by’ihindagurika ry’ikirere, cyane cyane mu bice by’icyaro no mu mijyi mikuru. Imibare irerekana ko habayeho ubushobozi buke bwo gufata no kubika amazi muri rusange, bigatuma mu bice bimwe na bimwe abantu batabona amazi ahagije mu gihe cy’ihindagurika ry’ikirere cyangwa imiyoboro y’amazi ikaba itarangije gushyirwa mu bikorwa.

    Minisiteri y’Ibikorwa Remezo n’izindi nzego z’ubuzima hamwe na WASAC bakomeje gufasha gukwirakwiza amazi meza mu bice bikennye, hakoreshejwe uburyo bw’ibikorwa by’amashanyarazi atangiza ibidukikije, ndetse no gutangiza imishinga yo kubaka imiyoboro mishya y’amazi.

    N’ubwo ibyo bice bigifite ibibazo byinshi bijyanye n’amazi, hari icyizere cyo kubona ibisubizo muri iyi myaka iri imbere. Gusa bizasaba imbaraga nyinshi z’ibikorwa remezo, ubufatanye bw’inzego za leta, abikorera ndetse n’abaturage ubwabo.

    WASAC (Water and Sanitation Corporation), ikigo cya leta gishinzwe guha abaturage amazi meza no kubungabunga ibikorwaremezo, cyatangaje muri raporo yo mu mwaka wa 2024 ko hari amazi menshi yangijwe cyangwa atafashwe neza bitewe n’imiyoboro y’amazi ishaje, kugurisha amazi atujuje ubuziranenge, ndetse no kubura uburyo bwiza bwo kuyabungabunga. Iyi raporo ivuga ko 25% by’abaturage mu bice bimwe na bimwe bafite ikibazo cyo kubona amazi meza kubera ko amazi agera ku baturage atagiye mu miyoboro idashobora gutanga amazi meza cyangwa kubera umwanda w’amazi. Indi mpamvu WASAC ivuga ko Imiyoboro 15% y’amazi yageze ku baturage ishaje cyangwa yarangiritse kubera igihe kinini cyangwa kutabungabungwa neza

    WASAC Itangaza ko hari impamvu z’ibura ry’amazi meza

    • Kudakora neza kw’imiyoboro: Iyo imiyoboro irangiritse, amazi yangirika mbere yo kugera ku baturage.
    • Imikoreshereze itaboneye: Abaturage bamwe bakoresha amazi atujuje ubuziranenge, cyangwa bakayanywera mu buryo budatunganye.

    Minisiteri y’Ibikorwa Remezo n’indi miryango yihutisha gahunda yo gukoresha uburyo bwa tekinoloji nshya mu gutunganya amazi no kugenzura uburyo bwo kuyabungabunga neza, hakoreshejwe ibikorwa by’ubukangurambaga no gutanga ubumenyi ku baturage ku buryo bwiza bwo gukoresha amazi no kuyabungabunga.

    Mu gihe habura ibipimo byihariye muri raporo za WASAC, inzego z’ubuzima n’amasosiyete mpuzamahanga zifatanya gutanga amakuru yerekeranye n’ibibazo by’amazi mu Rwanda.

    Umwanditsi: Uwamaliya Florence

  • Kigali: Inama y’Abaministri b’Ubuzima mu Kongera Ireme ry’Ubuvuzi no Guteza Imbere Inkingo Zikora Ku Bantu Bose

    Kigali: Inama y’Abaministri b’Ubuzima mu Kongera Ireme ry’Ubuvuzi no Guteza Imbere Inkingo Zikora Ku Bantu Bose

    Inama y’Abaminisitiri b’Ubuzima ku rwego mpuzamahanga yatangiye i Kigali ku itariki ya 4-5 Ukuboza 2024.

    Iyi nama yitezwemo kuganira ku iterambere ry’ubuvuzi, ikorwa ry’inkingo mu buryo burabye, no kwitegura guhanagana n’ ibyoreza bigenda byaduka ku isi.

    Iyi nama yateguwe na Informa Markets ifatanyije na minisiteri y’ubuzima mu Rwanda.

    U Rwanda nk’igihugu kibaye Icyambere mu kwakira iyi nama, bajya guhitamo bagendeye kubikorwa by’indashyikirwa mu rwego rw’ubuzima u Rwanda rwagezeho, cyane cyane  mu gukumira ibyorezo no kubishya urugero nka COVID-19 na Mpox, n’ibindi.

    Dr. Sabin Nsanzimana, Minisitiri w’Ubuzima, yashimangiye ko ubuzima ari uburenganzira bwa muntu kandi ko ari ishoramari mu iterambere ry’igihugu.

    Dr. Sabin Nsanzimana, Minisitiri w’Ubuzima

    Muriyi nama kandi hagarutswe ku kamaro ko gukorera hamwe mu gukora inkingo mu bihugu bya Afurika no gushyiraho ubufatanye mu gutahura ibibazo by’ubuzima no kubirwanya. Dr. Mazyanga Lucy Mazaba wo muri CDC yibukije ibihugu bya Afurika ko ari ngombwa kugira ubushobozi bwo gukora inkingo no gukumira ibibazo vuba.

    U Rwanda rukomeje kuba intangarugero mu guhanga udushya mu buvuzi, kandi arinako gahunda yarwo yo gukoresha ikoranabuhanga n’ubufatanye hagati y’ibihugu ikomeza gutera imbere  no gushyiraho ireme ry’ubuzima ku rwego rw’isi.

    Umwanditsi: Imena

  • Niki Cyo Kwitega Mu Nama Mpuzamahanga y’ Abaminisitiri b’ Ubuzima Igiye Kubera I Kigali Kunshuro ya Mbere

    Ikigo Informa Markets ku bufatanye na Minisiteri y’Ubuzima n’abategura inama mu Rwanda bateguye ku nshuro ya mbere Inama mpuzamahanga y’abaminisitiri b’ubuzima baturutse hirya no hino ku isi bakaba bagiye guhurira mu Rwanda basuzumira hamwe ibijyanye n’urwego rw’Ubuvuzi by’Umwihariko ku mugabane w’Afurika.

    Iyi nama y’Iminsi ibiri izabera i Kigali muri Marriott Hotel kuva Tariki ya 4 kugeza tariki ya 5 Ukuboza 2024.

    Inama izahuza abayobozi n’impuguke mu buvuzi hagamijwe gushakira ibisubizo ibibazo bikomeye byugarije urwego rw’ubuzima ndetse no guteza imbere uru rwego.

    Hazasuzumwa ibijyanye na za Farumasi, inganda zikora imiti, ibijyanye no kwisuzumisha, virusi itera SIDA, Guhangana n’Ubusumbane mu by’Ubuzima, Ubuzima bw’abagore n’abana n’ibindi. Hazanarebwa ku bikorwa byihariye bya Afurika byongera ubuvuzi, Ikoranabuhanga mu buvuzi no guhanga udushya, ndetse hanarebwe ku ishoramari mu buvuzi by’Umwihariko ku mugabane w’Afurika.

    Iyi nama ikubiyemo ibiganiro by’ibanze by’abavuga rikijyana mu gukemura ibibazo by’ubuzima ndetse n’ibiganiro nyunguranabitekerezo mu buryo bwimbitse aho bazajya impaka hagamijwe gushaka ibisubizo bifatika mu rwego rw’Ubuzima.

    U Rwanda rwatoranyijwe kwakira iyi nama bitewe ahanini na politiki yarwo yibanda ku buzima rusange bw’abaturage, gahunda zihamye zo gukingira no gukumira ibyorezo ndetse na politiki ihamye igaragaza ahazaza h’ubuvuzi muri Iki gihugu.

    Mu bbayobozi bategerejwe muri iyi nama harimo abayobozi bashinzwe ubuzima ku isi n’abanyacyubahiro batandukanye barimo

    Hon. Dr. Sabin Nsanzimana, Minisitiri w’ubuzima, u Rwanda

    H.E. Dr. Ahmed El-Sobky, Umuyobozi, Ikigo cy’ubuzima cya Misiri, Cairo, Misiri

    Hon. Benjamin Hounkpatin, Minisitiri w’ubuzima, Bénin

    Hon. Dr. Charles Senessie, Minisitiri w’ubuzima wungirije, Siyera Lewone

    Hon. Dr. Deborah M. Barasa, Umunyamabanga wa Guverinoma, Minisiteri y’Ubuzima, Kenya

    Hon. Dr. Douglas Mombeshora, Minisitiri w’ubuzima, Zimbabwe

    Hon. Dr. Esther Utjiua Muinjangue, Minisitiri w’ubuzima wungirije, Namibiya

    Hon. Prof. Dr. Ibrahima Sy, Minisitiri w’ubuzima, Senegali

    Hon. Malayah Tamba Chieyoe, Minisitiri wungirije ushinzwe igenamigambi & politiki, Liberiya

    Hon. Pedro Tipote, Minisitiri w’ubuzima, Gineya-Bissau

    Hon. Pierre N’gou DIMBA, Minisitiri w’ubuzima, Côte d’Ivoire

    Dr. Robert Lucien Kargougou, Minisitiri w’ubuzima, Burkina Faso

    Hon. Selibe Mochoboroane, Minisitiri w’ubuzima, Lesotho

    Hon. Yolanda Awel Deng, Minisitiri w’ubuzima, Sudani y’Amajyepfo

    Dr. Allan Pamba, uzava muri Kenya

    Dr. Ahmed Ogwell, Visi Perezida wa Global Health Strategy, UN Foundation, Washington, USA

    Dr. Mazyanga Lucy Mazaba, Umuyobozi w’Ishami rya CDC muri Afurika rifite icyicaro i Nairobi muri Kenya

    Bwana Peter Hall, Perezida wa Informa Markets mu Buhinde, Uburasirazuba bwo hagati, Afurika na TurukiyaAti: “Iyi nama mpuzamahanga izerekana intambwe imaze guterwa ku mugabane wa Afurika, ikazahuza abayobozi bashinzwe ubuzima ku isi kugira ngo baganire kandi bungurane ibitekerezo kuri gahunda z’ubuvuzi ku mugabane wa Afurika ndetse no ku isi yose.”

    Iyi nama y’ Abaminisitiri Izabera Muri Marriott Hotel, I kigali

    Umwanditsi: Imena

  • Burindi Anastase Arasaba Inkunga yo Kuvuza Umwana We Umaze Imyaka 3 Arwaye, Mu Gihe n’ Umugore We Batakibana Kubera Afite Uburwayi bwo mu Mutwe.

    Burindi Anastase Arasaba Inkunga yo Kuvuza Umwana We Umaze Imyaka 3 Arwaye, Mu Gihe n’ Umugore We Batakibana Kubera Afite Uburwayi bwo mu Mutwe.

    Mu Karere ka Rulindo, mu Murenge wa Buyoga, Akagari ka Ndarage, Umudugudu wa Karambi, umuturage witwa Burindi Anastase arasaba inkunga yo kuvuza umwana we w’umuhungu ugiye kumara igihe kingana n’imyaka 3 arwaye, akaba avuga ko byamunaniye kumuvuza kubera ikibazo cy’ubukene kimwugarije.

    Anastase Burindi n’umwana we urwaye, aho batuye mu Karere Ka Rulindo, mu Murenge wa Buyoga, Umudugudu wa Karambi

    Anastase avuga ko umwana we yafashwe n’indwara ikomeye yatumye bimwe mu bice by’ibanga bye bibyimba cyane, ku buryo bukabije.

    Yasobanuye ko yamujyanye kwa muganga ku kigonderabuzima cya Buyoga, ariko bamwohereza ku bitaro bikuru bya Rulindo. Aho naho bamwohereje I kigali kuri CHUK (Centre Hospitalier Universitaire de Kigali), Ngo kuko ari ho bashobora kumufasha, ariko we akomeza avuga ko adashobora kujyayo kubera ubukene no kubura ubushobozi bwo gukora urugendo rujya i Kigali, akaba ariho ahera asaba ubufasha.

    Anastase avuga ko ari we wenyine ufite inshingano zo kwita ku mwana we kubera ko mama we yaje kugira uburwayi bwo mu mutwe bituma batandukana.

    Anastase Ati. “umugore wange yagize ikibazo cy’ uburwayi bwo mu mutwe,ibyo biba inandaro yo kuba tutakiri kumwe ngo amfashe kwita kuruyu mwana wacu twabyaranye”.

    Anastase kandi ubwite nawe ubwe avuga ko ubuzima bwe butameze neza ngo kuko nawe afite uburwaye bwamubayeho karanda.

    Ati “mfite uburwayi bw’amavi, ntago nshobora kugenda neza, ndetse rimwe na rimwe iyo harigihe bumfata cyane bukanambuza kuba nakora indi mirimo isanzwe”.

    Kugeza ubu, Anastase avuga ko yamaze gufata ingendo ebyiri ajya I Kigali CHUK, ariko agasubira inyuma kubera kubura ubushobozi bwo kwishyura ikiguzi cyo kujya i Kigali. Yashatse ubufasha mu nzego z’ubuyobozi, aho yabasabye inkunga mu buryo bwo kwandika ibaruwa, ariko kugeza ubu nta gisubizo arabona.

    Avuga nanone kandi ko n’ubwo afite iki kibazo cyo kubura ubushobozi, yiteguye gukora ibishoboka byose akava mu bukene, akaba atinya ko igihe cyose umwana we atavurirwa ku gihe bishobora kumuviramo ubumuga bwa burundu.

    Anastase asaba ubufasha bwihuse ku rwego rw’ubuyobozi cyangwa se ku bantu bafite ubushobozi ko bamufasha, mu rwego rwo kubona amafaranga yo kuvuza umwana we, ndetse nawe akabona ubufasha bwo kwivuza uburwayi bw’amavi akunda kumufata, kugirango azabashe kwikura mu bukene ashaka icyo gukora cyamutunga hamwe n’umwana we.

    Anastase avuga ko abonye ubufasha bw’umwana we ndetse nubwe ashobora gukora akikura mubukene bumwugarije

    Anastese Burindi Ati. “Mbonye ubufasha nakora nkiteza imbere, kandi nta kabuza kuko niteguye kwishakamo ibisubizo no gukomeza gushyira imbaraga mu kwiteza imbere, ndetse no gufasha umwana wange”.

    Mukandutiye Velediane aturanye na Burindi Anastase, urwaje umwana, uyu mukecuru uri bigaragara ko ari muzabukuru ahamya adashidikanya ko uyu mugabo Burindi ahawe ubufasha bwo kwivuza akavuza n’umwana we byamufasha kwikura mu bukene bw’ugarije umuryango we.

    Mukandutiye Ati. “Burindi yatandukanye n’umugore we kubera yarafite uburwayi bwo mu mutwe bityo amusigira umwana bikubitiraho ko nawe yaje ku rwara mu mavi, birangira nta akazi agishobora gukora umwanya munini ahagaze, none ubu uyu muryango kubaho birabagora cyane kuko babeshejweho natwe abaturanyi babo kandi natwe usanga ntabintu byinshi dufite bivuze ngo ejo n’ejo bundi bashobora kubura ibyo kurya cyangwa se n’ibindi bakenera mu buzima”.

    Mukandutiye Velediane yakomeje avuga ko uyu mwana nawe bimugiraho ingaruka nini cyane ngo dore ajya ku ishuri yambaye ijipo kubera uburwayi kandi ari umuhungu, ibyo uyu mukecuru avuga ko uyu mwana bimutera ipfunwe ndetse akaba yanakwiheba.

    Mukandutiye yasoje avuga ko uyu musaza Burindi akwiye ubufasha nkuko abandi batishoboye babuhabwa.

    Ati. “Burindi yandikiye akagari agera no ku murenge ariko ntago bamuhaye ubufasha kandi twe abaturanyi be tubona abukwiye kuko ubuzima abayemo buragoye”.

    Burindi yifuza ko yahabwa ubufasha bwo kuvuza umwana we cyane cyane ngo kuko iyo irwara ishobora kumuviramo ku rwara izindi zidakira, maze akanavuga ko nawe abonye umufasha nyuma nawe yashaka icyo gukora akiteza imbere, agafasha n’umwana we kwiga neza no kumuha ibindi byagombwa umwana akenera nka mituweli n’ibindi.

    Umwanditsi: Diane Uwanyirigira

  • Perezida Kagame yahaye imbabazi abantu 32 bari barakatiwe n’Inkiko barimo Bamporiki Edouard na CG (Rtd) Gasana Emmanuel

    Kuri uyu wa Gatanu tariki ya 18 Ukwakira 2024, Nibwo hatangajwe ibyemezo by’Inama y’Abaminsitiri yari iyobowe na Nyakubahwa Perezida wa Repubulika y’u Rwanda, Paul Kagame wahaye imbabazi abantu 32 bari barakatiwe n’Inkiko. Ni mu gihe iteka rya Minisitiri ryemeje ko abandi 2,017 bari barakatiwe n’inkiko bafungurwa by’agateganyo.

    Itangazo ryaturutse mu Biro bya Minisitiri w’Intebe, rivuga ko “Inama y’Abaminisitiri yemeje Iteka rya Perezida  ritanga imbabazi ku bantu 32  bakatiwe n’inkiko n’Iteka rya Minisitiri ryemeza ifungurwa ry’agateganyo  ku bantu 2.017 bakatiwe n’Inkiko.”

    Muri aba 32 bababariwe na Perezida Paul Kagame barimo Bamporiki Edouard wabaye Umunyamabanga wa Leta muri Minisiteri y’Urubyiruko na Gasana Emmanuel wabaye Umuyobozi Mukuru wa Polisi y’u Rwanda, bari barahamwe n’ibyaha bitandukanye nkuko RBA dukesha iyi nkuru yabitangaje ku rubuga rwayo rwa X.
    Aba bahoze ari abayobozi bakomeye mu Rwanda, bafunzwe nyuma yo guhamwa n’ibyaha bari bakurikiranyweho bakoze bakiri mu nshingano.
    Bamporiki Eduard yari yahamijwe ibyaha birimo kwihesha ikintu cy’undi hakoreshejwe uburiganya no gukoresha mu nyungu ze bwite ububasha ahabwa n’itegeko, hashingiwe ku mafaranga yahawe n’umushoramari Gatera Norbert mu iburanisha ryo mu Rukiko Rwisumbuye rwa Nyarugenge

    CG (Rtd) Gasana Emmanuel wabaye Umuyobozi Mukuru wa Polisi y’u Rwanda ndetse akanaba Guverineri w’Intara y’Uburasirazuba, yari aherutse gukatirwa n’Urukiko rwisumbuye rwa Nyagatare, gufungwa imyaka itatu n’amezi atandatu n’ihazabu ya miliyoni 36Frw nyuma yo kumuhamya icyaha cyo gukoresha ububasha ahabwa n’amategeko mu nyungu ze bwite.
    Icyemezo cy’urukiko cyasomwe ku wa Kane tariki 11 Mata mu 2024. Ku cyaha cyo kwakira indonke CG (Rtd) Gasana yagizwe umwere.
    Urukiko rwatangaje ko uyu mugabo wabaye Guverineri w’Intara y’Iburasirazuba yari yakatiwe imyaka irindwi n’ihazabu ya miliyoni 144 Frw, ariko kubera impapuro za muganga zigaragaza ko afite uburwayi burimo umuvuduko w’amaraso byatumye urukiko rumugabanyiriza ibihano.

    Muri Werurwe mu 2024 nibwo Ubushinjacyaha bw’u Rwanda bwasabye Urukiko Rwisumbuye rwa Nyagatare guhamya CG (Rtd) Gasana ibyaha akurikiranyweho rukamuhanisha igihano cy’igifungo cy’imyaka 10 n’ihazabu ya miliyoni 144 Frw.
    CG (Rtd) Gasana yatawe muri yombi ku wa 26 Ukwakira 2023, afungiwe muri Gereza ya Nyarugenge iherereye i Mageragere. 

  • Noopja yatangiye gufasha abangavu b’i Rusizi batewe inda

    Noopja yatangiye gufasha abangavu b’i Rusizi batewe inda

    Umuhanzi akaba n’umushoramari mu myidagaduro, Nduwimana Jean Paul wamamaye nka Noopja, yatangije umushinga wo gufasha abangavu batewe inda bo mu Karere ka Rusizi.

    Ni umushinga uyu muhanzi yise ‘GAAFAADE’ akora binyuze mu muryango utari uwa Leta ‘Necessary Generation’ nawo watangijwe n’uyu mugabo.

    Amakuru dukesha IGIHE, avuga ko Noopja iki gitekerezo yakigize nyuma yo kubona ko hari umubare munini w’abangavu batewe inda bataruzuza imyaka y’ubukure bikabaviramo gutakaza icyanga cy’ubuzima.

    Ati “Nyuma yo kubona uburyo abakobwa baterwa inda bakiri bato bibaviramo iyangirika ry’ejo hazaza habo, nibwo natekereje umushinga wakorerwa aba bana b’u Rwanda, ukabafasha kutiyumva nk’abo sosiyete itakibakeneye bitewe n’ubuzima busharira banyuzemo bwo kugira inshingano mbere y’igihe.”

    Iki gitekerezo Noopja ahamya ko cyari kigamije kongerera ubushobozi abangavu baba batewe inda bagahabwa ubumenyi bw’imyuga itandukanye binyuze muri ‘GAAFAADE Empowerment Centre’ ikorera ku cyicaro cya ‘Necessary Generation’ Murenge wa Kamembe, Akarere ka Rusizi.

    Mu byo aba bakobwa bahugurwamo harimo ubudozi bw’imyenda itandukanye ikoranabuhanga ndetse bakigishwa n’ibijyanye n’ubuzima bw’imyororokere kimwe n’ibindi birimo kubahugura mu bijyanye no kumurika imideli.

    Noopja Kandi yakomeje Avuga ko kuva uyu mushinga watangira, hamaze guhugurwa abarenga 50 ku buntu, Ati “Kuri ubu hamaze guhugurwa abarenga 50 bazi neza kudoda ndetse bamwe batangiye no gukorera amafaranga, abandi baracyashakisha ubushobozi bwo kwikorera.”

    Uretse aba bakobwa babyaye bakiri bato, Noopja yavuze ko muri ‘GAAFAADE Empowerment Centre’ bateganya kwakira n’urundi rubyiruko rwifuza guhugurwa mu myuga itandukanye irufasha kwiteza imbere, no guhabwa amahugurwa ajyanye no kumenya byinshi ku buzima bw’imyororokere.

    Uretse gufasha aba bangavu, Noopja yavuze ko yifashisha Country FM, radiyo yashinze mu rwego rwo gukomeza kwigisha urubyiruko ruri mu bice bitandukanye by’Igihugu bityo bakaba barashyizeho ibiganiro bitanga ubutumwa bwo gukangurira abakiri bato kwirinda ibishuko bibugarije.

    Uretse ibi bikorwa na radiyo yashinze, Noopja usanzwe ari umuhanzi ni nawe watangije Country Records, studio ifasha abahanzi gukabya inzozi zabo bakabyaza umusaruro impano zabo.

    Bimwe mu byo bigiraho kudoda ni ibikoresho by’isuku binabafasha mu gihe bagiye mu mihango kuko abenshi baba badafite ubushobozi bwo kubigura

    Uyu muryango umaze guhugura abarenga 50

    GAAFAADE Colections ni imyenda ihangwa n’urubyiruko ruhugurwa binyuze mu mushinga wa GAAFAADE watangijwe na Noopja

    Source: Igihe

  • Bisi z’amashanyarazi zatangiye gukora ingendo zijya mu ntara

    Sosiyete yo muri Kenya iteza imbere serivisi yo gutwara abantu mu buryo bwa rusange, BasiGo yatangaje ko nyuma yo kuzana mu Rwanda izindi bisi ebyiri zikoresha ingufu z’amashanyarazi zizajya zikorera ingendo mu cyerekezo cya Bugesera , iteganya kuzana izindi 100 umwaka utaha.

    Bisi ya mbere ikoresha ingufu z’amashanyarazi ya BasiGo, yageze mu Rwanda mu Ukuboza 2023. Kugeza ubu, ifite esheshatu zikorera mu mihanda itandukanye muri iki Gihugu zirimo ebyiri zashyizwe mu cyerekezo cya Bugesera tariki ya 8 Ukwakira 2024.

    Bisi nshya ebyiri za BasiGo zamuritswe tariki ya 7 Ukwakira 2024. Kimwe n’izindi enye zari zisanzwe zikorera mu Rwanda, zifite umwihariko wo korohereza abafite ubumuga. Nyuma y’aho ebyiri nshya zitangiye gukorera ingendo mu Bugesera, iyi sosiyete iteganya ko mu gihe kiri imbere zizajya no mu byerekezo bya Musanze na Huye.

    Umuyobozi ushinzwe iterambere ry’ishoramari rya BasiGo mu Rwanda, Karim Salum, mu kiganiro na IGIHE yasobanuye ko bisi z’iyi sosiyete zitizwa sosiyete zitwara abantu mu buryo bwa rusange, kandi ko zishyurwa hashingiwe ku ngendo ziba zakoze, muri gahunda ya PAYD (Pay-As-You-Drive).

    Salum yasobanuye ko iyi gahunda yungura cyane sosiyete zitira bisi za BasiGo.

    Ati “Kimwe mu bikomeye twagezeho ni ukuzana uburyo bwa PAYD, bwatumye byorohera abakenera bisi zikoresha amashanyarazi bazibona ku kiguzi gito, bakongera umubare wa bisi zabo mu buryo bufatika. Ubu buryo bwongereye inyungu y’abazikoresha, bubinjiriza miliyoni 200 Frw.”

    Yasobanuye ko izi bisi zatanze umusanzu muri gahunda yo kwirinda guhumanya ikirere, kuko iyo ziba zikoresha ibikomoka kuri peteroli, zashoboraga gukoresha litiro 60.000 za mazutu mu ngendo z’ibilometero 180.000 zakoze mu mezi 10 ashize, zigasohora imyuka ya karubone (CO2) yangiza ikirere ipimye toni 71.

    Ati “Bijyanye n’intego y’u Rwanda yo kugabanya imyuka ihumanya ikirere ku rugero rwa 38% kugeza mu 2030, binyuze mu bisubizo byacu byo gutwara abantu n’ibintu twifashishije ingufu zisubira.”

    Salum yatangaje ko BasiGo ifite intego yo kuzana mu Rwanda umubare wa bisi zikoresha amashanyarazi ujyanye n’izikenewe ku isoko ryo gutwara abantu n’ibintu muri iki gihugu, asobanura ko mu mwaka wa 2025 izazana izindi 100.

    Yagize ati “Ubu BasiGo ifite bisi esheshatu zikoresha amashanyarazi zikorera mu mihanda itandukanye yo mu Rwanda. Hari gahunda yo kuzongera, vuba mu mwaka wa 2025 hazaza 100. BasiGo yiyemeje kongera umubare wa bisi zayo, uhura n’izikenewe muri serivisi y’igihe kirambye yo gutwara abantu mu buryo bwa rusange.”

    BasiGo yazanye izindi bisi ebyiri zizajya zikorera ingendo mu ntara

    Bisi z’iyi sosiyete zifite umwihariko wo korohereza abafite ubumuga

    Izi bisi zikoresha ingufu z’umuriro w’amashanyarazi gusa

    Excel Tours ni imwe muri sosiyete zikoresha bisi za BasiGo

    Mbere y’uko izi bisi zitangira gutwara abagenzi, habanje ibikorwa byo kuzigeragereza mu mihanda miremire

    SOURCE:IGIHE

  • Miliyali 22 Frw zahawe U Rwanda zizifashashishwa mu guteza imbere ibyaro

    Miliyali 22 Frw zahawe U Rwanda zizifashashishwa mu guteza imbere ibyaro

    Leta y’u Rwanda na Banki Itsura Amajyambere y’u Budage, KfW, basinye amasezerano y’inkunga ifite agaciro ka miliyari 22 Frw (miliyoni 15 z’Ama-Euro), azifashishwa mu kuzamura iterambere ry’icyaro binyuze mu kubaka ibikorwaremezo bifasha abaturage kwivana mu bukene.

    Ni inkunga y’icyiciro cya kabiri, iy’icyiciro cya mbere ikaba yari afite agaciro ka miliyoni 16 z’Ama-Euro, aho yatangiye gukoreshwa kuva muri Mutarama uyu mwaka, igashyirwa mu bikorwa mu turere 16 tutarimo utw’Umujyi wa Kigali n’utwunganira Umujyi wa Kigali.

    Ni igikorwa cyitabiriwe n’Umunyamabanga wa Leta Ushinzwe Ishoramari rya Leta muri Minisiteri y’Imari n’Igenamigambi, Mutesi Rusagara, Umuyobozi w’Ikigo gishinzwe gutera Inkunga ibikorwa by’iterambere mu nzego z’ibanze (LODA), Claudine Nyinawagaga n’Umuyobozi w’Ishami rya Afurika yo Hagati muri Banki y’Ubukungu n’Iterambere y’u Budage, Simon Koppers.

    Koppers yavuze ko imikoranire y’u Rwanda n’u Budage ihagaze neza mu ntego ihuriweho n’ibihugu byombi, yo kurandura ubukene cyane cyane mu byaro.

    Ati “Ibi byerekana imikoranire myiza iri hagati y’ibihugu byombi. Mu myaka 20 ubufatanye bw’u Rwanda n’u Budage bwagize uruhare mu guteza imbere ubukungu binyuze mu iyubakwa ry’ibikorwaremezo.”

    Yongeyeho ko imikoranire hagati y’ibihugu byombi izakomeza, ati “Twishimiye gukomeza gukorera hamwe mu gukomeza kugabanya ubukene.”

    Umuyobozi wa LODA, Claudine Nyinawagaga, yavuze ko amafaranga y’icyiciro cya mbere yagize uruhare mu guteza imbere ibikorwaremezo birimo kongera ubushobozi bw’ibigo nderabuzima, kubaka ibiraro n’imihanda, imishinga y’amazi ndetse n’ibindi bitandukanye.

    Iyi nkunga izakoreshwa mu kubaka ibikorwaremezo byo mu cyaro, ahakigaragara ubukene bukabije. Ibyo bikorwaremezo birimo ibigo nderabuzima, ibikorwaremezo by’amazi, imishinga y’ubuhinzi, imihanda, ibiraro n’ibindi bitandukanye

    Ati “Amafaranga yatangiye gukoreshwa mu kwezi kwa Mutarama tumaze gukora inyingo mu turere 16, bivuga ko [utwo turere] tutari mu turere twunganira mu Mujyi wa Kigali.”

    Yavuze ko impamvu u Budage bwishimiye gukomeza gufatanya n’u Rwanda muri uru rugendo bijyanye n’uburyo amafaranga yatanzwe mu cyiciro cya mbere yakoreshejwe.

    Ati “Nubwo tukiyakoresha, abafatanyabikorwa bishimiye umusaruro babonye ku mushinga wa mbere, akaba yemeye kuduha icyiciro cya kabiri.”

    Yagaragaje ko aya mafaranga yagize uruhare mu guteza imbere ibikorwaremezo hirya no hino mu cyaro.

    Uyu muyobozi kandi yavuze ko imishinga yibandwaho ari iba yagaragajwe n’abaturage, ikaba igira uruhare muri gahunda ya Leta yo kwihutisha iterambere, NST2.

    Ambasaderi w’u Budage mu Rwanda, Heike Uta Dettmann, yagaragaje ko kimwe mu bigaragaza umusaruro w’iyi nkunga ari uburyo abana bakiri bato bagana ishuri hirya no hino mu gihugu, ati “Ntembera [u Rwanda] inshuro nyinshi, ngenda mbona abana bato bafite ibikapu bajya ku ishuri, ubona ko ari ishusho nziza, birashimishije kandi nibyo natwe twifuza.”

    Uturere twagizweho ingaruka n’icyiciro cya mbere cy’uyu mushinga turimo Gisagara, Nyanza, Ngoma, Nyaruguru, Gatsibo, Nyamagabe, Ruhango, Kamonyi, Rulindo, Gakenke, Burera, Gicumbi, Rutsiro, Nyabihu, Ngororero na Nyamasheke.

    Umunyamabanga wa Leta Ushinzwe Ishoramari rya Leta muri Minisiteri y’Imari n’Igenamigambi, Mutesi Rusagara, yavuze ko imikoranire ya Leta y’u Budage n’u Rwanda ihagaze neza

    Umuyobozi w’Ikigo gishinzwe gutera Inkunga ibikorwa by’iterambere mu nzego z’ibanze (LODA), Claudine Nyinawagaga, yavuze ko icyiciro cya mbere cyatanze umusaruro, ari nayo mpamvu hatangijwe icyiciro cya kabiri cy’uyu mushinga

    Umuyobozi w’Ishami rya Afurika yo Hagati muri Banki y’Ubukungu n’Iterambere y’u Budage, Simon Koppers, yavuze ko u Budage bwishimira umusaruro w’inkunga yatanzwe

    Ambasaderi w’u Budage mu Rwanda, Heike Uta Dettmann, yavuze ko akunze gutembera hirya no hino mu Rwanda, akishimira kubona gahunda y’uburezi kuri bose yaratumye abana benshi bagana amashuri

    Aya masezerano yashyizweho umukono kuri uyu wa Kabiri