Umuyaga ukaze ushobora kwangiza ibidukikije, gutwara ubutaka no gusenya ibikorwa remezo

Umuyaga ni kimwe mu bintu bisanzwe bigize imiterere y’ikirere, ariko iyo wiyongereye mu muvuduko ushobora guteza ibibazo bikomeye ku bidukikije, ubuhinzi, ibikorwa remezo n’imibereho y’abaturage. Uretse kuba ushobora gusenya amazu, amashuri n’ibindi bikorwa byubatswe, umuyaga ukaze ushobora no gutwara ubutaka ukabuvana ahantu hamwe bukajyanwa ahandi, bikagira ingaruka ku musaruro w’ubuhinzi no ku burumbuke bw’ubutaka.

Ibi bikunze kugaragara cyane mu duce dufite ubutaka bwambaye ubusa, amashyamba yatemwe, ibimera byangiritse cyangwa ahantu hakunze kubaho amapfa. Iyo umuyaga uhuye n’ubutaka bwumye kandi butarinzwe n’ibimera, ushobora kuzamura uduce duto tw’ubutaka, umucanga n’umukungugu, ukabijyana mu kirere ndetse ukabikwirakwiza mu tundi turere.

Uko umuyaga utwara ubutaka ukabugeza kure

Ubushakashatsi bw’ikigo cy’u Budage gishinzwe ibidukikije (Umweltbundesamt) bugaragaza ko umuyaga uri hagati ya metero 6 na 8 ku isegonda (6–8 m/s), ni ukuvuga hafi kilometero 22–29 ku isaha, ushobora gutangira gutwara ubutaka bitewe n’imiterere yabwo n’uko buteye.

Uduce tw’umucanga n’utundi duce tw’ubutaka turemereye dushobora kugenda bisimbuka cyangwa bikururuka ku buso bw’isi, mu gihe utundi duto cyane tuzamurwa n’umuyaga tukajyanwa mu kirere. Utwo duce dushobora gukora urugendo rurerure cyane, tukambuka imipaka y’ibihugu ndetse rimwe na rimwe tukagera no ku yindi migabane.

Ibi bishobora gutuma ubutaka burumbuka butakaza intungamubiri z’ingenzi zirimo ibinyabutabire bifasha ibimera gukura, bigatuma ubuhinzi bugabanuka. Ku rundi ruhande, aho uwo mukungugu ugeze ushobora kwangiza ibimera, kwanduza amazi no kugira ingaruka ku buzima bw’ibinyabuzima.

Umuvuduko w’umuyaga n’ubukana bw’ingaruka zawo

Mu gupima umuvuduko w’umuyaga, hakoreshwa igipimo kizwi nka Beaufort Wind Scale, kigabanyije ubukana bw’umuyaga mu byiciro 13, kuva kuri 0 kugeza kuri 12.

Dore zimwe mu ngero z’umuvuduko n’ingaruka zawo:

20–28 km/h: Umuyaga ushobora kuzamura umukungugu, impapuro n’ibindi bintu byoroheje.

29–38 km/h: Ibiti bito bitangira kunyeganyega.

39–49 km/h: Amashami manini y’ibiti aranyeganyega, kugenda ufite umutaka biragorana.

50–61 km/h: Ibiti byose biranyeganyega, kugenda umuntu ahanganye n’umuyaga biragorana.

62–74 km/h: Amashami mato ashobora kuvunika.

75–88 km/h: Umuyaga ushobora gutera ibyangiritse ku nyubako zimwe na zimwe.

89–102 km/h: Ibiti bishobora kuranduka, ibisenge n’inyubako bikangirika.

103–117 km/h: Umuyaga ukaze cyane ushobora guteza ibyangiritse byinshi.

118 km/h kuzamura: Uba ugeze ku rwego rwa serwakira ikaze ishobora gusenya ibintu byinshi.

Ibi bipimo ni iby’umuvuduko ugereranyije; ingaruka nyazo ziterwa n’igihe umuyaga umara, aho ugera n’uburyo inyubako n’ibidukikije bihagaze.

Ingamba zo kurengera ibidukikije

Abahanga mu bidukikije bagaragaza ko gutera ibiti, kubungabunga amashyamba, gutwikira ubutaka ibimera no kwirinda gutema ibiti uko umuntu yishakiye ari zimwe mu ngamba zafasha kugabanya isuri iterwa n’umuyaga.

Ni ngombwa kandi kubaka ibikorwa remezo byujuje ubuziranenge, gukomeza gukurikirana amakuru y’iteganyagihe no kuburira abaturage igihe hateganyijwe umuyaga ukaze.

Kurengera ubutaka ni ukurengera ubuzima, ubuhinzi n’umutungo kamere. Umuyaga ntushobora guhagarikwa, ariko ingaruka zawo zishobora kugabanywa binyuze mu kubungabunga ibidukikije no kwitegura hakiri kare.

Inkubi y’umuyaga iherutse guhitana abantu 114 muri Philippine

By: Florence Uwamaliya 

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *