U Rwanda rushaka gukoresha amafaranga ya karuboni mu gutegura indi mishinga y’ikirere

Minisitiri w’Ibidukikije, Dr. Bernadette Arakwiye, yatangaje ko u Rwanda rurimo kureba uburyo amafaranga ava mu bucuruzi bw’impushya za karuboni yafasha gutegura indi mishinga irengera ibidukikije, ariko haracyari ibibazo by’ishoramari n’inyungu zigera ku baturage.

Mu nama ya Carbon Markets Africa Summit (CMAS) 2026 iri kubera i Kigali kuva ku wa 13 kugeza ku wa 15 Ukwakira, Minisitiri w’Ibidukikije, Dr. Bernadette Arakwiye, yavuze ko u Rwanda rurimo kwiga uburyo igice cy’amafaranga ava muri iri soko cyanyuzwa muri Rwanda Green Fund, kizwi nka FONERWA, kugira ngo gifashe gutegura no gutangiza indi mishinga y’ikirere.

Yasobanuye ko iyi gahunda ishobora gufasha imishinga ibura amafaranga y’ibanze yo gukora ubushakashatsi, kugenzurwa no gutegurwa neza mbere yo gushaka abashoramari. Icyakora, nta ngengo y’imari cyangwa igihe cyo kuyishyira mu bikorwa byari byatangajwe.

Nk’uko Minisitiri yabivuze, u Rwanda rufite imishinga 29 ijyanye n’isoko rya karuboni, ikubiyemo amashyamba, ubuhinzi, ingufu zisubira, ibinyabiziga bikoresha amashanyarazi no gucunga imyanda. Icyakora, hafi 87% by’impushya za karuboni zari zaratanzwe byaturutse ku mishinga y’amashyiga arondereza ibicanwa, imibare ishingiye ku byari byatanzwe kugeza mu Kuboza 2020.

Ibi bigaragaza ikibazo cy’ukuntu iri soko ryakwaguka rikagera no ku yindi mishinga, cyane cyane iy’abahinzi bato, amakoperative n’urubyiruko, ishobora kubura amafaranga yo kwitegura.

Isoko rya karuboni rituma imishinga igabanya imyuka ihumanya ikirere ishobora kugurisha impushya zemejwe, ikabona amafaranga yo gukomeza ibikorwa byayo. Ariko kugira ngo ibyo bigerweho, hakenewe igenzura ryizewe, imibare ihamye n’uburyo bwo kwerekana ko igabanuka ry’imyuka ryabayeho koko.

Abategura CMAS 2026 batangaje ko inama ihuje abashoramari, abaguzi n’abategura imishinga, hagamijwe guhindura amahirwe ya Afurika isoko ry’ishoramari rifatika.

Nubwo aya masoko ashobora kuzana amafaranga, haracyari ikibazo cy’inyungu abaturage bakura muri yo. Ni ngombwa kumenya uko amafaranga agabanywa, niba abaturage bagira uruhare mu byemezo n’uko ikoreshwa ryayo rigaragara.

Ikibazo gikomeye gisigaye ni ukumenya niba amafaranga ava muri iri soko azafasha imishinga mishya kubona ishoramari, kugabanya imyuka ihumanya ikirere no kuzamura imibereho y’abaturage, aho kugarukira ku masezerano y’ubucuruzi gusa.

By: Florence Uwamaliya 

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *