Rwanda FDA yegukanye igihembo cy’indashyikirwa mu kugenzura ibiribwa n’imiti muri Afurika y’Iburasirazuba
Ikigo cy’Igihugu gishinzwe kugenzura Ibiribwa n’Imiti, Rwanda FDA, cyegukanye igihembo cyiswe “East African Food and Drug Regulatory Excellence Award 2026”, kiba ikigo cy’indashyikirwa muri Afurika y’Iburasirazuba mu bijyanye no kugenzura ibiribwa n’imiti.
Rwanda FDA yatangajwe nk’uwatsinze muri rusange (Overall Winner) muri iri rushanwa ryibanda ku kwerekana ubunyamwuga, imikorere myiza n’indashyikirwa mu bigo bishinzwe kugenzura ibiribwa n’imiti mu karere.
Iki gihembo cyije mu gihe Rwanda FDA ikomeje ibikorwa byo gukaza igenzura ry’ubuziranenge bw’ibiribwa, imiti n’ibindi bicuruzwa bigenewe gukoreshwa n’abantu, ndetse no guteza imbere uburyo bwo gukumira ibicuruzwa bitujuje ubuziranenge kwinjira ku isoko.
Rwanda FDA yari imaze kugira izindi ntambwe zigaragaza iterambere ry’ubushobozi bwayo mu kugenzura imiti n’inkingo.
Mu Ukuboza 2024, Umuryango w’Ubuzima ku Isi (WHO) wayihaye Maturity Level 3 (ML3) mu rwego rwo kugenzura imiti n’inkingo. Iyi ni imwe mu nzego zigaragaza ko uburyo igihugu gikoresha mu kugenzura imiti bukora neza, buhuye n’ibipimo mpuzamahanga kandi bushobora kwizeza abaturage ko imiti igenzurwa ku bijyanye n’ubuziranenge, umutekano n’imikorere yayo.
Rwanda FDA yavuze ko icyo gihe yari yinjiye mu itsinda ry’ibigo 18 ku Isi byari bigeze kuri ML3, ndetse ikaba yari mu bihugu umunani bya mbere muri Afurika byari byageze kuri urwo rwego.
Muri uyu mwaka kandi, Rwanda FDA yakomeje kugira uruhare mu bikorwa byo guteza imbere igenzura ry’imiti n’ubushobozi bwo gukora imiti muri Afurika.
Muri Kamena 2026, Umuyobozi Mukuru wa Rwanda FDA, icyo gihe Prof. Emile Bienvenu, yitabiriye Africa Health ExCon yabereye i Cairo mu Misiri, aho yagiranye ibiganiro n’inzego zishinzwe imiti ndetse n’inganda zikora imiti, hagamijwe guteza imbere ubufatanye, ihanahana ry’ubumenyi n’ikoranabuhanga ndetse no kongera ubushobozi bwo gukora imiti ku mugabane wa Afurika.
Rwanda FDA kandi yakiriye mu Rwanda inama yasojwe umushinga wa BREEDIME, wari ugamije kongera ubushobozi bw’inzego zigenzura imiti, ubushakashatsi n’ibizamini by’imiti muri Afurika y’Iburasirazuba.
Igihembo kije mu gihe hari ibibazo by’ibinyobwa ku isoko
Nubwo iki gihembo ari ikimenyetso cy’ishimwe ku bikorwa bya Rwanda FDA, cyaje mu gihe ikigo kiri mu bihe bikomeye byo gukaza igenzura ry’ibinyobwa bisindisha n’ibindi bicuruzwa bivugwaho kutujuje ubuziranenge.
Raporo yasohotse ku wa 7 Ukwakira 2026 yavuze ko nyuma yo gutangazwa kw’iki gihembo, hari bamwe mu bakoresha imbuga nkoranyambaga bagaragaje impungenge, cyane cyane bashingiye ku bibazo biherutse kugaragara ku binyobwa bitemewe ndetse n’iperereza ku bayobozi bahoze bakora muri Rwanda FDA.
Ibi bituma iki gihembo gisobanurwa mu buryo bubiri: ku ruhande rumwe, kigaragaza ko Rwanda FDA yahawe amanota meza mu bijyanye n’imikorere n’ubushobozi bwo kugenzura ibiribwa n’imiti; ku rundi, hari abifuza ko ibikorwa by’igenzura ku isoko birushaho gukazwa kugira ngo ubuziranenge bw’ibicuruzwa n’umutekano w’abaturage birindwe.
Muri rusange, iki gihembo cyongerera Rwanda FDA umwanya mu bigo by’ubugenzuzi bw’ibiribwa n’imiti bifatwa nk’ibifite ubushobozi muri Afurika y’Iburasirazuba, mu gihe ikigo gikomeje gushaka kuzamura ubuziranenge bw’imiti n’ibiribwa no kurinda ubuzima rusange.

