USA: FDA yemeje umuti uhendutse wo kwirinda HIV uterwa umuntu kabiri mu mwaka
Ikigo cya Amerika gishinzwe kugenzura ibiribwa n’imiti, FDA, cyemeje ubwoko buhendutse bw’umuti wa lenacapavir uterwa kabiri mu mwaka mu gukumira ubwandu bwa virusi itera SIDA, bikaba byitezweho kwihutisha kuwugeza mu bihugu 120 bifite amikoro make n’aciriritse.
Uruganda rwawukoze n’imiryango yafashije kwihutisha ikorwa ryawo byabitangaje ku wa Mbere, tariki ya 2 Ugushyingo 2026. Biteganyijwe ko uzajya ugura Amadolari 40 ku muntu ku mwaka, angana n’igiciro cy’ibinini byo kwirinda ubwandu bifatwa buri munsi.
Uyu muti worohereza abawukoresha kuko udafatwa buri munsi. Ubushakashatsi bubiri bwakorewe ku bantu bafite ibyago byinshi byo kwandura bwagaragaje ko wakumiriye hafi ubwandu bushya bwose.
Carmen Pérez Casas ushinzwe kurwanya HIV muri Unitaid yavuze ko abantu batubahiriza buri gihe gahunda yo gufata ibinini bya buri munsi, bigatuma batabona ubwirinzi bukenewe.
Yagize ati “Dufite icyizere kinini kurushaho kubera lenacapavir.”
Ishami ry’Umuryango w’Abibumbye ryita ku Buzima rigaragaza ko umwaka ushize abantu miliyoni 41 ku Isi babanaga na HIV, naho 570.000 bapfa bazize impamvu zifitanye isano na yo.
Carolyn Amole uyobora gahunda ya HIV muri Clinton Health Access Initiative yavuze ko uyu muti uhendutse ushobora gufasha kugeza ubwirinzi ku bantu miliyoni 20 bakeneye PrEP, imiti ikoreshwa mbere yo guhura na virusi kugira ngo ikumire ubwandu.
Ubu bwoko buhendutse ntibwemerewe kugurishwa muri Amerika kuko umuti w’umwimerere wa Gilead Sciences witwa Yeztugo ugifite uburenganzira bwihariye. Igiciro cyawo muri Amerika, mbere y’ubwishingizi, ni Amadolari 28.218 ku mwaka.
Icyemezo cya FDA ni icy’agateganyo, nk’uko bigenda ku miti ikoze kimwe n’iy’umwimerere igifite ubwo burenganzira. Gishobora kwihutisha iyemezwa ryawo mu bindi bihugu.
Gilead yari isanzwe ari yo yonyine itanga lenacapavir, ariko umuti ukaba utarahazaga abawukeneye mu bihugu bifite amikoro make n’aciriritse. Umwaka ushize yahaye inganda esheshatu uburenganzira bwo kuwukora zitayishyura amafaranga y’uruhushya.
Impushya zatanzwe zireba ibihugu byatoranyijwe byo muri Afurika yo munsi y’Ubutayu bwa Sahara, Aziya na Amerika y’Epfo. Ubundi bwoko bw’uyu muti bukorwa n’izindi nganda na bwo bugomba kubanza kwemezwa na FDA mbere yo gutangwa.
Ubu bwoko bwakozwe na Dr. Reddy’s Laboratories yo mu Buhinde, binyuze mu masezerano yafashijwemo na Unitaid, Clinton Health Access Initiative na Wits RHI.
Ingaruka zikunze kugaragara zirimo ibibazo aho bateye urushinge, kubabara umutwe no kugira iseseme. Abawuhabwa bagomba kubanza kwipimisha HIV mbere yo kuwutangira no kuri buri nshinge bahabwa.
Mu bawukoresheje bafite HIV batabizi, hagaragaye virusi idakangwa n’umuti.
Biteganyijwe ko uzatangira kuboneka hamwe mu byumweru bike, ariko ibihugu bisaba kubanza kuwusuzuma ubwabyo bishobora gutinda.
Amole yavuze ko hakenewe amafaranga yo kuwugurira abawukeneye no kuwugeza kuri miliyoni z’abantu, nubwo kwemezwa kwawo ari intambwe ikomeye.

